BBC-ის ჟურნალისტებთან საუბარში, სამხრეთ სირიის ქალაქ სუვეიდას სიახლოვეს მყოფმა ბედუინმა მებრძოლებმა განაცხადეს, რომ დროებით შეაჩერებენ სამხედრო მოქმედებებს დრუზთა თემის მიმართ, თუმცა კონფლიქტის ხელახლა დაწყების შესაძლებლობა გამორიცხული არ არის.
ერთი კვირის მანძილზე მომხდარი სისხლიანი დაპირისპირების შემდეგ, რომელიც დრუზებს, ბედუინებს და სირიის სამთავრობო ძალებს შორის მიმდინარეობდა (დროზებს მხარს ისრაელის ავიაიერიშებიც უჭერდნენ), ბედუინებმა თავი ახლომდებარე სოფლებში შეაფარეს.
კვირას დიდი ბრიტანეთში დაფუძნებულმა მონიტორინგის ჯგუფმა განაცხადა, რომ რეგიონში “ფრთხილი სიმშვიდეა”, თუმცა მოგვიანებით გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ტომობრივი მებრძოლები სოფლებზე თავდასხმებს ახორციელებდნენ.
ქალაქ ალ-მაზარას, რომელიც ადრე დრუზების დასახლებას წარმოადგენდა და ახლა ბედუინების მიერ არის ოკუპირებული და სირიის მთავრობის კონტროლს ექვემდებარება, ჰორიზონტზე სუვეიდის მიმართულებით ამოსული კვამლი ჩანს.
იმავე რაიონში ერთ-ერთ საგუშაგოსთან მიწაყრილით გადაკეტილია გზა. სახელმწიფო უსაფრთხოების ათობით შეიარაღებული წევრი ამ საგუშაგოზე დგას და ხელს უშლის ბედუინებს ქალაქში დაბრუნებაში.
ასეულობით ბედუინი, ზოგიერთი ჰაერში ისვრისთ, გზაზეა შეკრებილი. მათი თქმით, სუვეიდაში დარჩენილი დაშავებული და ბლოკირებული ბედუინები მძევლებად მიიჩნევა. თუკი მათ არ გაათავისუფლებენ, მზად არიან ძალით გაიარეს გამშვები პუნქტი და ქალაქში შეაღწიონ.
ერთ-ერთმა ტომის უხუცესმა BBC-სთან თქვა: “ჩვენ გავაკეთეთ ის, რაც მთავრობამ გვთხოვა, ერთგულნი ვართ შეთანხმების და მათი სიტყვების. ქალაქ სუვეიდა აქედან 35 კილომეტრშია. ჩვენი მძევლები და დაჭრილები ჯერ კიდევ იქ არიან და არ გვიბრუნებენ. თუ შეთანხმებას არ დაიცავენ, ჩვენ ისევ შევალთ ქალაქში, თუნდაც ის ჩვენი სასაფლაო გახდეს”.
დრუზებსა და ბედუინებს შორის დაძაბულობა წლებია გრძელდება, თუმცა ერთ კვირის წინ გახურებულმა კონფლიქტმა მას მუშტი-კრივისგან სისხლისღვრამდე მიიყვანა – დაპირისპირება წინამძღოლის დმასკოსკენ მიმავალ გზაზე დრუზი ვაჭრის გატაცების შემდეგ დაიწყო.
სირიის ინტემინმა პრეზიდენტმა აჰმედ ალ-შარამ ქალაქში ჯარები განათავსა, თუმცა სუვეიდის დრუზებმა BBC-ს უთხრეს, რომ ძალადობა არნახული სისასტიკით ხორციელდებოდა – ადამიანებს თავს ესხმოდნენ როგორც სამთავრობო ჯარები, ისე უცხოელი მებრძოლები. ისრაელმა განაცხადა, რომ დრუზების დასაცავად მოქმედებდა და ამ ძალებს საჰაერო დარტყმები მიაყენა.
შემდეგ სამთავრობო ჯარებმა ქალაქი დატოვეს და დრუზებსა და ბედუინებს შორის ბრძოლა განახლდა. ორივე მხარეს, ასევე უსაფრთხოების ძალებსა და გარდამავალ ხელისუფლებასთან დაკავშირებულ პირებს, სხვადასხვა სისასტიკე დაბრალდათ.
შაბათს პრეზიდენტმა ალ-შარამ ცეცხლის შეწყვეტა გამოაცხადა და სუვეიდაში უსაფრთხოების ძალები გაგზავნა, რომ დაპირისპირება დაესრულებინა.
ამ დროისთვის ქალაქი კვლავ ადგილობრივი დრუზების კონტროლქვეშ იმყოფება. თუმცა, როგორც სირიის ადამიანის უფლებათა მონიტორინგის ცენტრმა (SOHR) განაცხადა, დაპირისპირებას უკვე 1,120-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა.
დაღუპულებს შორის იყო 427 დრუზი მებრძოლი და 298 სამოქალაქო პირი, რომელთა შორისაც 194, ცენტრის მტკიცებით, თავდაცვისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროების წარმომადგენლებმა ექსტრაჰელად მოაკვლევინეს.
გარდა ამისა, განადგურდა 354 სამთავრობო უშიშროების თანამშრომელი და 21 სუნიტი ბედუინი (მათ შორის 3 სამოქალაქო პირი, რომლებიც თავად დრუზმა მებრძოლებმა აღმოსრნენ). ასევე დაიღუპა 15 სამთავრობო ჯარისკაცი ისრაელის საჰაერო იერიშების შედეგად.
გაეროს მიგრაციის სააგენტოს ინფორმაციით, ძალადობის გამო სულ მცირე 128,000 ადამიანი იძულებული გახდა დაეტოვებინა საცხოვრებელი ადგილი. სუვეიდის ქალაქში სერიოზული მედიკამენტების მომარაგების პრობლემაა, ამბობს SOHR.
ცნობილია, რომ სირიის წითელი ნახევარმთვარის პირველმა ჰუმანიტარულმა კოლონამ უკვე მიაღწია ქალაქს. ისრაელის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ცნობით, ისრაელმა დრუზებისთვის სამედიცინო დახმარება გაგზავნა.
აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ კი სირიის მთავრობას მოუწოდა დასაჯოს ყველა ის პირი, ვინც მხილებულია სისასტიკეში, მათ შორის საკუთარი უწყების თანამშრომლებიც, რათა ერთიანი და მშვიდობიანი სირიის შექმნის შანსი შენარჩუნდეს.
სუვეიდის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე სოფელ მიარბაში, რომელიც ოდესღაც სკოლა იყო, ახლა ბედუინი ლტოლვილები თავს აფარებენ. სოფლის შენობები სერიოზულად არის დაზიანებული წლების განმავლობაში მიმდინარე სამოქალაქო ომით – კედლები ნახვრეტებითაა მოფენილი.
დახმარების განაწილების ადგილას მოხუცი ბედუინი ქალები წყალმზიდი მანქანის რეზერვუარიდან წყალს იღებდნენ. ადგილზე უმეტესად ქალები და ბავშვები იმყოფებოდნენ.
როდესაც ერთ ქალს, რომელიც სუვეიდადან იძულებით იყო გადასახლებული, ჰკითხეს, სჯეროდა თუ არა, რომ ბედუინებს და დრუზებს ერთად ცხოვრება შეუძლიათო, მან იქვე აღნიშნა – ეს დამოკიდებულია დმასკოსზე.
“შეიძლება ერთად ცხოვრება, თუ მთავრობა ყველაფერს გადაიბარებს და წესიერი მმართველობა იქნება, თუ ის უზრუნველყოფს მშვიდობასა და უსაფრთხოებას,” – განაცხადა მან.
მთავრობის გარეშე, მისი თქმით, ბედუინებს დრუზების ნდობა არ შეუძლიათ.
“მათ მოღალატეები არიან. მშვიდობისა და უსაფრთხოების გარეშე მათთან ერთად ვეღარ ვიცხოვრებთ,” – თქვა მან.
დამატებითი ინფორმაციას წარმოადგენდა ჯეკ ბერჯესი.
