კანადის პრემიერ-მინისტრმა მარკ კარნიმ გამოაცხადა, რომ ქვეყანა გეგმავს პალესტინის სახელმწიფოს აღიარებას სექტემბერში, რაც მას G7-ის რიგით მესამე ქვეყანად აქცევს, რომელმაც მსგავსი განცხადება ბოლო დღეებში გააკეთა.
კარნის თქმით, ეს გადაწყვეტილება დამოკიდებული იქნება დემოკრატიულ რეფორმებზე, მათ შორის პალესტინის ადმინისტრაციის მიერ ჰამასის მონაწილეობის გარეშე მომავალ წელს არჩევნების ჩატარებაზე.
მისი განცხადება მოჰყვა წინა დღეს დიდი ბრიტანეთის მიერ ნაქვეყნებს, რომელშიც გაერთიანებული სამეფო იუწყებოდა, რომ სექტემბერში აღიარებს პალესტინის სახელმწიფოს, თუ ისრაელი არ დაეთანხმება ცეცხლის შეწყვეტასა და სხვა პირობებს. ასევე, ამას წინ უსწრებდა საფრანგეთის მიერ მსგავსი გეგმის წარდგენა.
ისრაელის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ უარყო კანადის გადაწყვეტილება და მას „ჰამასისთვის ჯილდო“ უწოდა. მსოფლიოს უმრავლესობა — გაეროს 193 წევრი ქვეყნიდან 147 — უკვე ოფიციალურად აღიარებს პალესტინის დამოუკიდებელ სახელმწიფოს.
კარნის თქმით, კანადა პალესტინის სახელმწიფოს აღიარებს გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე, რომელიც სექტემბერში გაიმართება.
მან აღნიშნა, რომ ეს ცვლილება განპირობებულია როგორც ისრაელის დასახლებების გაფართოებით გარშემო ოკუპირებულ დასავლეთ სანაპიროზე, ასევე გაზაში ჰუმანიტარული კრიზისით და ჰამასის მიერ 2023 წლის 7 ოქტომბრის თავდასხმებით ისრაელზე.
„გაზაში ადამიანური ტანჯვა აუტანელი გახდა და სწრაფად მძიმდება“, – განუცხადა კარნიმ ჟურნალისტებს ოთხშაბათს.
მისი თქმით, პალესტინის სახელმწიფო დამოუკიდებელ ცნობად აღიარება მხოლოდ იმ შემთხვევაში მოხდება, თუ პალესტინის ადმინისტრაცია აიღებს ვალდებულებას რადიკალურად შეცვალოს მმართველობის მოდელი და დემილიტარიზაციას მოახდენს რეგიონში.
კარნიმ აღნიშნა, რომ კანადა დიდხანს უჭერს მხარს ორ-სახელმწიფოიან გადაწყვეტას როგორც მშვიდობის მოლაპარაკების პროცესის ვარიანტს, თუმცა თქვა: „ეს მიდგომა აღარ არის სიცოცხლისუნარიანი“.
„პალესტინის სახელმწიფოს პერსპექტივა ჩვენს თვალწინ ქრება,“ – თქვა მან.
მან პრესკონფერენციაზე აღნიშნა, რომ განცხადებამდე რამდენიმე საათით ადრე ის ესაუბრა პალესტინის ადმინისტრაციის პრეზიდენტ მაჰმუდ აბასს.
პალესტინის ადმინისტრაცია, რომელსაც მართავს ფათაჰის პარტია მაჰმუდ აბასის ხელმძღვანელობით, აკონტროლებს დასავლეთ სანაპიროს ნაწილს, მაშინ როცა ჰამასი მართავს ღაზას. ორივე რეგიონში 2006 წლის შემდეგ არჩევნები არ ჩატარებულა.
კარნის განცხადება მკაცრად გააკრიტიკა ისრაელის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ.
X პლატფორმაზე გამოქვეყნებულ პოსტში მათ თქვეს, რომ კანადის გეგმა „აზიანებს ძალისხმევას, რომელიც მიმართულია გაზაში ცეცხლის შეწყვეტისა და მძევლების გათავისუფლების ჩარჩოს მიღწევისკენ“.
საპარლამენტო ოპოზიციურმა კონსერვატიულმა პარტიამაც გააკრიტიკა კარნის განცხადება.
„პალესტინის სახელმწიფოს აღიარება 7 ოქტომბრის ტერორისტული თავდასხმის შემდეგ არასწორი სიგნალია მთელი მსოფლიოსთვის,“ – ნათქვამია პარტიის განცხადებაში.
პრემიერ-მინისტრ კარნიზე შეთანხმების ზეწოლა გაიზარდა მას შემდეგ, რაც საფრანგეთმა და დიდმა ბრიტანეთმა – კანადის უახლოესმა მოკავშირეებმა – გამოაქვეყნეს საკუთარი განცხადებები ამ საკითხზე.
სამშაბათს, კანადის 200-მდე ყოფილი დიპლომატი და ელჩი მიმართეს კარნის წერილით და მოუწოდეს, პალესტინის სახელმწიფო ოფიციალურად აეღიარებინა.
წერილში ნათქვამია, რომ კანადის ძირითადი ღირებულებები ყოველდღიურად ირღვევა, რადგან მიმდინარეობს მასობრივი გადაადგილება, განურჩეველი დაბომბვა, მოსახლეობის შიმშილი გაზაში და ძალადობრივი თავდასხმები ექსტრემისტული დასახლებების მიერ დასავლეთ სანაპიროზე.
როდესაც კარნის ჰკითხეს, იყო თუ არა იგი გავლენიანი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის განცხადებებით ან ჰქონდა თუ არა კონსულტაცია აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპთან, მან უპასუხა: კანადა დამოუკიდებლად იღებს საგარეო პოლიტიკასთან დაკავშირებულ გადაწყვეტილებებს.
თუ საფრანგეთი და დიდი ბრიტანეთი ოფიციალურად აღიარებენ პალესტინის სახელმწიფოს, მაშინ აშშ – ისრაელის მჭიდრო მოკავშირე – იქნება ერთადერთი მუდმივი წევრი გაეროს უშიშროების საბჭოში, რომელსაც ეს ჯერ არ გაუკეთებია.
ისრაელმა 2023 წლის 7 ოქტომბრის ჰამასის ხელმძღვანელობით განხორციელებულ თავდასხმას სამხრეთ ისრაელზე — რომლის შედეგად დაახლოებით 1,200 ადამიანი დაიღუპა და 251 მძევლად აიყვანეს — სამხედრო ოპერაციით უპასუხა.
მას შემდეგ გაზაში 60,000-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა, ხოლო 154 ადამიანი, მათ შორის 89 ბავშვი, შიმშილით გარდაიცვალა, ნათქვამია ჰამასის მიერ კონტროლირებულ ჯანდაცვის სამინისტროს ინფორმაციაში.
წყარო:
https://www.bbc.com/news/articles/ceqyx35d9x2o?at_medium=RSS&at_campaign=rss
