2025 წლის 30 სექტემბერს NASA-მ ოფიციალურად გამოაცხადა, რომ საერთაშორისო პარტნიორებთან ერთად გააძლიერა თანამშრომლობა არტემისის შეთანხმებებზე (Artemis Accords), რითაც კიდევ ერთხელ დაადასტურა აღნიშნული შეთანხმებების მნიშვნელობა მშვიდობიანი კოსმოსური კვლევისა და მისი განვითარებისათვის. შეთანხმებებში მოეთხოვება საერთაშორისო წესების დაცვა მთვარეზე და კოსმოსში მისიების განხორციელებისას, რაც ხელს უწყობს გამჭვირვალეობის, უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის გაძლიერებას სახელმწიფოებსა და კერძო კომპანიებს შორის.
ახალი შეთანხმებები გაფორმდა სხვადასხვა პარტნიორ ქვეყანასთან და ორგანიზაციასთან, რაც NASA-სთვის და მისი საერთაშორისო თანამგზავრებისთვის ისტორიული ეტაპია მთვარის კვლევების ახალ ეპოქაში შესვლისთვის. NASA-ს ფარგლებში შემუშავებული არტემისის პროგრამა მიზნად ისახავს ადამიანის დაბრუნებას მთვარეზე და იქ მუდმივი ყოფნის უზრუნველყოფას. შეთანხმებები ითვალისწინებს შესაბამისი ტექნოლოგიებისა და ინფორმაციის გაზიარებას, ასევე რესურსების განაწილებას და მისიის დეტალებზე ღია კოორდინაციას.
NASA-ის ხელმძღვანელების განმარტებით, შეთანხმების მხარეები ერთიანდებიან საერთო პრინციპების გარშემო, რაც დაგეგმილი კოსმოსური მისიების უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის უზრუნველყოფისთვის უმნიშვნელოვანესია. განცხადებაში დეპარტამენტის წარმომადგენლებმა ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ თითოეული ხელმომწერი ქვეყანა ვალდებულია პატივი სცეს კოსმოსის შესახებ ერთიან საერთაშორისო წესებს და იმოქმედოს პასუხისმგებლიანად კოსმოსურ სივრცეში.
არტემისის შეთანხმებებს უკვე შეუერთდა სხვადასხვა ქვეყანა, მათ შორის გლობალურად მნიშვნელოვანი კოსმოსური აქტორები. ხელმოწერის საზეიმო ცერემონიაზე NASA-სა და პარტნიორი ქვეყნების წარმომადგენლებმა აღნიშნეს შეთანხმების უპრეცედენტო მნიშვნელობა კაცობრიობის კოსმოსურ ინიციატივებში თანამშრომლობისა და მშვიდობიანი განვითარების თვალსაზრისით. აღნიშნული ინიციატივა წარმოადგენს მნიშვნელოვან ეტაპს როგორც სამეცნიერო, ისე ტექნოლოგიური განვითარების კუთხით, რაც უშუალოდ ემსახურება გლობალური უსაფრთხოების, კვლევისა და ეკონომიკური პროგრესის მიზნებს.
NASA-მ ასევე აღნიშნა, რომ არტემისის შეთანხმებების გაფართოება მომავალში კიდევ მრავალ პარტნიორ ქვეყანასთან იგეგმება, რაც კოსმოსური კვლევების სფეროში საერთაშორისო ერთობასა და სტაბილურობას გააძლიერებს. შეთანხმებების საფუძველზე დაგეგმილია კოსმოსური ექსპედიციების კოორდინირებული დაგეგმვა, მონაცემთა გაცვლა და კოსმოსური გარემოს დაცვა.
აღნიშნული გადაწყვეტილება ინტეგრირებულია მსოფლიოს წამყვანი ქვეყნების სტრატეგიაში, რომელთაც სურთ მომავალი თაობებისთვის უსაფრთხო და ხელმისაწვდომი კოსმოსის უზრუნველყოფა. NASA-ის ინიციატივა საუკეთესო მაგალითია საერთაშორისო თანამშრომლობისა, რომელიც მიზნად ისახავს კაცობრიობის წინსვლასა და საერთო სარგებელს კოსმოსური კვლევების გზით.
დამატებითი ინფორმაცია ხელმოწერილი შეთანხმებების შესახებ, ევოლუციისა და სამომავლო გეგმების შესახებ ხელმისაწვდომია ოფიციალურ განცხადებაში და NASA-ს ვებგვერდზე.
წყარო: https://www.nasa.gov/news-release/nasa-international-partners-deepen-commitment-to-artemis-accords/
