ევროპაში გიგ ეკონომიკის შესახებ ახალი კანონი მსხვილი გავლენების მქონე ცვლილებებს ითვალისწინებს როგორც პროფკავშირების საქმიანობაზე, ასევე ციფრული ტექნოლოგიების სექტორზე. ევროპის ამ ახალი რეგულაციის მიზანია, დასაქმებულთა უფლებების გაძლიერება, უფრო მკაფიოდ განსაზღვროს, თუ ვინ მიიჩნევა დამოუკიდებელ კონტრაქტორად და ვინ – პირდაპირ დაქირავებულ მუშაკად. ახალი კანონები მნიშვნელოვან ყურადღებას აქცევს ისეთ საკითხებს, როგორიცაა შრომითი უსაფრთხოება, მინიმალური ანაზღაურება და ციფრული პლატფორმების პასუხისმგებლობა.
ახალი კანონის მიღების საფუძველია ევროპაში გიგ ეკონომიკის სწრაფი ზრდა. ამ სექტორში, როგორიცაა კვების და ტაქსის მომსახურებები (მაგალითად, Uber, Deliveroo), უკვე მილიონობით ადამიანი მუშაობს და ის მეტწილად ტექნოლოგიურ პლატფორმებზეა დაყრდნობილი. თუმცა, აქამდე ბევრი მუშაკი განიხილებოდა როგორც დამოუკიდებელი კონტრაქტორი და ვერ სარგებლობდა ძირითადი შრომითი დაცვებით, მაგალითად, შვებულება, ანაზღაურებადი ავადმყოფობის ვადა თუ სოციალური უზრუნველყოფის შესაძლებლობა.
ახალი რეგულაციით, პლატფორმების ადმინისტრატორებს ევალებათ უფრო მკაფიოდ დაანგარიშონ, ვინ არის დასაქმებული და ვინ დამოუკიდებელი კონტრაქტორი. ამასთან, კომპანიებს დაევალებათ, ყველანაირი ხელოვნური ინტელექტის და ალგორითმული მენეჯმენტის პროცესები უფრო გამჭვირვალედ წარმართონ და თანამშრომლებს მიანიჭონ უფლება, გაეცნონ სად როგორ განსაზღვრავენ მათ სტატუსს ან ანაზღაურებას.
პროფკავშირებმა ახალი რეგლამენტი დადებითად შეაფასეს, რადგან ის აუმჯობესებს მოლაპარაკების უნარებს და საშუალებას აძლევს მუშაკებს, კოლექტიურ სასარგებლო ხელშეკრულებებზე იმუშაონ. როგორც რამდენიმე პროფკავშირში განაცხადეს, ასეთი რეგულაცია რეალურად ამაღლებს დასაქმებულის პოზიციას პლატფორმებზე და ზრდის მათ სოციალურ დაცულობას.
მეორეს მხრივ, ტექნოლოგიური კომპანიები, რომლებიც ამ სფეროში საქმიანობენ, აღნიშნავენ, რომ რეგულაციამ შეიძლება ბიზნეს-პროცესები გაართულოს და ხელი შეუშალოს ინოვაციას, რადგან გაჩნდება მეტი ბიუროკრატიული პროცედურები და მეტიც, კომპანიებს დამატებითი წნეხი ექნებათ შრომითი სამართლებრივი საკითხების მართვაში. ზოგმა კომპანიამ უკვე დაიწყო შიდა პოლიტიკის გადახედვა თანამშრომლობის ფორმებზე.
მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ევროპის სხვადასხვა ქვეყანაში რეგულაციის შესრულება განსხვავებული ტემპით განხორციელდება და შესაძლებელი იქნება, ეროვნული კანონმდებლობების მიხედვით ჩამოყალიბებულ დროებით წესებთან ადაპტაცია. ევროკავშირის ოფიციალური პირების განცხადებით, მთავარი მიზანი დასაქმებულთა სოციალური დაცვის გარანტიების გაძლიერებაა, ამისათვის კი პლატფორმებს მოუწევთ ღია დიალოგი პროფესიულ გაერთიანებებთან და სამსახურის მიმწოდებლებთან.
ახალი რეგულაცია იმედოვნებს, რომ გიგ ეკონომიკის სფეროში დასაქმებული მილიონობით ადამიანი მიიღებს მეტ დაცვას და უფლებამოსილებას, ხოლო ტექნოლოგიურმა პლატფორმებმა პასუხისმგებლობით უნდა წარმართონ თავიანთი საქმიანობა როგორც ეკონომიკური განვითარებისთვის, ისე მუშაკთა უფლებების დაცვისათვის. საბოლოო ჯამში, ახალი კანონმდებლობის წარმატება დიდწილად დამოკიდებულია მის შესრულებაზე და იმაზე, თუ როგორ მოახერხებენ პროფკავშირები და კომპანიები შეთანხმებების მიღწევას გლობალურ ციფრულ ბაზარზე.
წყარო: https://www.eff.org/deeplinks/2025/10/what-europes-new-gig-work-law-means-unions-and-technology
