აშშ-ში პირველად დადასტურდა ახალი სამყაროს სკრიუვორმის (New World screwworm) შემთხვევა ადამიანს შორის, რაც საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სფეროში განსაკუთრებულ ყურადღებას იძენს. დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრების (CDC) ინფორმაციით, აღმოჩენილია პირველი დადასტურებული შემთხვევა მას შემდეგ, რაც ეს პარაზიტული ინფექცია თითქმის მთლიანად იყო წასულია ამერიკის შეერთებული შტატებიდან. სკრიუვორმი არის პარზიტული ბუზი, რომელიც თავისი მატლების ლორწოვანი ქსოვილებში შეპარვით იწვევს სერიოზულ დაზიანებებს, მათ შორის ჭრილობის განყოფას და ზოგჯერ თიფვის სიკვდილსაც კი.
ABC News-ის ინფორმაციით, სკრიუვორმი პირველად გავრცელდა საზოგადოებრივ ჯანდაცვაში 20-ე საუკუნის დასაწყისში, მაგრამ მასზე მასშტაბური კონტროლისა და სიმკაცრის პროგრამებმა მნიშვნელოვნად შეამცირა მისი გავრცელება აშშ-ში. ზოგიერთი ექსპერტის თქმით, ბოლო ადამიანის შემთხვევა მნიშვნელოვნად ზრდის შეშფოთებას დაავადების ხელახალი გავრცელების შესახებ, რაც საჭიროს ხდის გამკაცრებულ მონიტორინგსა და საზოგადოების ინფორმირებულობის ამაღლებას.
როგორც ცნობილია, ეს პარაზიტი ძირითადად პოულობს მსხვერპლს ღია ჭრილობებით, სადაც ქალი ბუზი დებს თავის კვერცხებს. მატლები იზრდებიან და აინფიცირებენ მასპინძლის ქსოვილებს, რაც იწვევს მწვავე ტკივილს, ანთებას, ინფექციას და ზოგ შემთხვევაში ფუნქციის დაკარგვას. დაავადების იდენტიფიკაცია და სწრაფი მკურნალობა გადამწყვეტია მასპინძლის ჯანმრთელობისთვის.
CDC აღნიშნავს, რომ სკრიუვორმის თავიდან აცილება შესაძლებელია ჭრილობის მოვლითი ჰიგიენის დაცვით, შინაური და ფერმის ცხოველების რეგულარული შემოწმებით, ასევე სხვა პრევენციული ზომებით, მათ შორის ბუზების მომრავლების ადგილების კონტროლით. დღემდე არ დაფიქსირებულა შემთხვევები, რომლებიც დაკავშირებულია დაავადების მასობრივ გავრცელებასთან ან ახალ ეპიდემიურ ტალღაზე მიანიშნებს.
ეს შემთხვევა განსაკუთრებით საყურადღებოა იმიტომ, რომ ახალი სამყაროს სკრიუვორმი აშშ-ში ბოლო ათწლეულების განმავლობაში ძალზე იშვიათად ფიქსირდება ადამიანებში, თუმცა მიიჩნევა სერიოზულ საფრთხედ პირუტყვისა და ველური ბუნებისათვის. 1982 წლიდან დღევანდელ შემთხვევამდე, სკრიუვორმის ადამიანში აღმოჩენა შეუფერხებლად არ იყო დაფიქსირებული. ეს გარემოება დაავადების მონიტორინგს აქტიურს ხდის, რათა მისი შესაძლო გავრცელება თავიდან იქნას აცილებული.
ჯანდაცვის ოფიციალური პირები მოუწოდებენ ამერიკის მოსახლეობას, განსაკუთრებით კი სამხრეთის შტატებისა და საზღვაო რეგიონების მცხოვრებლებს, ყურადღებით იყვნენ შინაური ცხოველების ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე, ასევე ჭრილობების ადეკვატურად დამუშავებასა და დაცვაზე. თანამედროვე მკურნალობებმა და ჯანდაცვის ზომების ეფექტიანობამ მნიშვნელოვნად შეამცირა სკრიუვორმის გავრცელების რისკი, თუმცა პოტენციური საფრთხე კვლავ არსებობს და ყურადღებას საჭიროებს.
სხვა ქვეყნები, მათ შორის მექსიკა და სამხრეთ ამერიკის რეგიონები, კვლავ აწყდებიან სკრიუვორმის პერიოდულ გავრცელებას, რის გამოც ეს გამოცდილება აშშ-ს სასარგებლოდ შეიძლება გამოდგეს. სპეციალისტები მესამე მსოფლიო ქვეყნებში დროებით მომუშავე ან მოგზაურეთში მყოფ პირებსაც ურჩევენ, განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმონ ჭრილობების დამუშავებას და პირადი ჰიგიენის ზომებს.
გლობალური საზოგადოებრივი ჯანდაცვის გადმოსახედიდან, ახალი სამყაროს სკრიუვორმის შემთხვევა კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ინფექციური დაავადებების ადრეული გაკონტროლებისა და პრევენციის მნიშვნელობას. ადგილობრივი და ფედერალური ორგანოები განაგრძობენ დაკვირვებას და პრევენციული ნაბიჯების გადადგმას სკრიუვორმის გავრცელების თავიდან ასაცილებლად.
წყარო: https://abcnews.go.com/Health/new-world-screwworm-after-1st-human-case-detected/story?id=124984873
