ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია (ჯანმო) აფრთხილებს, რომ ღაზის სექტორში საკვების დეფიციტი “საგანგაშო დონეს” მიაღწია და ვითარება “საშიში ტრაექტორიით” ვითარდება – სწორედ მაშინ, როცა ჰუმანიტარული დახმარების საჰაერო მიწოდება კვლავ განახლდა.
იორდანიამ განაცხადა, რომ ის თანამშრომლობდა არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან და კვირას 25 ტონა ჰუმანიტარული დახმარება ჩამოაგდო ღაზაში მას შემდეგ, რაც ისრაელმა საბრძოლო მოქმედებების所谓 “ტაქტიკური პაუზა” გამოაცხადა.
ისრაელის განცხადებით, იგი გარკვეულ ღაზის რაიონებში საბრძოლო მოქმედებებს დღეში 10 საათით შეწყვეტს და გაეროს ქარავნებისთვის ჰუმანიტარულ დერეფნებს გახსნის – რათა “უარყოს ყალბი მტკიცებები განზრახ შიმშილის გამოწვევის შესახებ”. ჰამასი კი ეს ნაბიჯი ისრაელის “იმიჯის გათეთრების” მცდელობად შეაფასა.
გაეროს ჰუმანიტარული დახმარების კოორდინატორმა თომ ფლეტჩერმა კვირას დაადასტურა, რომ ისრაელმა გადაადგილების გარკვეული შეზღუდვები შეამსუბუქა.
Reuters-ს მიერ გავრცელებულ განცხადებაში ფლეტჩერმა თქვა, რომ საწყისი ცნობების თანახმად, ჰუმანიტარული დახმარებით დატვირთული 100-ზე მეტი სატვირთო მანქანა საზღვრის გადაკვეთაზე შეიკრიბა ღაზაში გადასატანად. “ეს პროგრესია,” აღნიშნა მან, “მაგრამ უზარმაზარი ოდენობით დახმარებაა საჭირო შიმშილისა და ჰუმანიტარული კატასტროფის თავიდან ასაცილებლად.”
კვირას, ისრაელის თავდაცვის ძალებმა (IDF) განაცხადეს, რომ სანელებლების, ფქვილისა და კონსერვირებული საკვების შემცველი შვიდი საჰაერო პაკეტი ჩამოაგდეს. “ისრაელი მხარს უჭერს სამოქალაქო პირებისთვის დახმარების მიწოდებას, არა ჰამასისთვის,” განაცხადა IDF-ის წარმომადგენელმა ეფი დეფრინმა.
თუმცა, ექიმების ინფორმაციით, ცენტრალურ ღაზაში, ერთი ჰუმანიტარული კონვოის მარშრუტთან ახლოს, ისრაელის ცეცხლის შედეგად 9 ადამიანი დაიღუპა და 54 დაშავდა. ასევე, ავიაციამ საცხოვრებელი კორპუსი დაბომბა ერთი საათის შემდეგ, რაც ტაქტიკური პაუზა დაიწყო სამშაბათს.
ადგილობრივი წყაროების ცნობით, ცხრა ადამიანი ესროლეს ნეტზარიმის დერეფანში, სასალის ალ-დინის ქუჩაზე, სადაც უამრავი მოქალაქე ელოდებოდა გაეროს დახმარების კონვოის ჩამოსვლას. დაზარალებულები ალ-ავდას საავადმყოფოში გადაიყვანეს, აღნიშნა ამ დაწესებულების წარმომადგენელმა.
IDF-ის განცხადებით, მათჯგუფი, რომელიც ეჭვმიტანილებად ჩაითვალა, მხოლოდ “გაფრთხილებითი ცეცხლი” გაუხსნეს. მათი თქმით, არ გააჩნიათ ინფორმაცია დაღუპულების შესახებ.
BBC Verify-მ საჰაერო დაბომბვა დაადგინა, რომელიც მოდჰატ ალ-ვაჰიდის ქუჩაზე, ალ-რიმალის რაიონში განხორციელდა – იმ დროს, როცა ისრაელმა ეს რაიონი სამხედრო ოპერაციებისთვის შეჩერებულ ზონად გამოაცხადა.
დამოწმება საფუძველზე ეფუძნებოდა მოწმეების მონათხრობსა და ორ ვიდეოს, რომლებშიც ადგილმდებარეობა დადგენილია. IDF-მ განაცხადა, რომ მათ შეამოწმეს კოორდინატები და ასეთ დაბომბვაზე ინფორმაცია არ აქვთ.
კვირას, სასურსათო დახმარებით დატვირთული სატვირთო მანქანები ღაზაში შევიდა, თუმცა გაჭირვებულმა პალესტინელებმა სასწრაფოდ სცადეს ფქვილის ტომრების ხელში ჩაგდება ზიქიმის სასურსათო განაწილების პუნქტთან, ჩრდილოეთ ღაზაში.
ბოლო კვირების განმავლობაში ისრაელს აღმოაჩნდა საერთაშორისო ზეწოლა – რათა ღაზის ტერიტორიაზე, რომელსაც ის აკონტროლებს, ჰუმანიტარული დახმარება შეუშვას, მასობრივი შიმშილის შესახებ გავრცელებული ცნობების ფონზე.
გაეროს მსოფლიო საკვების პროგრამის (WFP) მონაცემებით, ღაზის მოსახლეობის მესამედი რამდენიმე დღე უჭმელად რჩება, ხოლო მეოთხედი უკეთებს “შიმშილის მსგავსი პირობებს”.
ჰამასის მიერ კონტროლირებულმა ჯანდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ ბოლო დღეებში 100-ზე მეტი ადამიანი შიმშილით დაიღუპა.
სამინისტროს ცნობით, ასობით ადამიანი ცეცხლით იქნა მოკლული დახმარების პუნქტებთან, როცა ისინი ცდილობდნენ საკვების მიღებას შეზღუდული რაოდენობის განაწილების ადგილებიდან, რომლებიც ისრაელსა და აშშ-ის მხარდაჭერით მოქმედი ღაზის ჰუმანიტარული ფონდის (GHF) მიერ იმართება. ისრაელი უარყოფს დახმარება მაძიებელი მოქალაქეების მიზანში ამოღებას.
აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ის გააგრძელებს ღაზაში დახმარების გაგზავნას, თუმცა აღნიშნა, რომ ეს “საერთაშორისოა პრობლემა – არა აშშ-ის პრობლემა”.
ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა დევიდ ლამიმ განაცხადა, რომ ისრაელის უახლესი დათმობებიც კი საკმარისი არ არის ღაზაში შიმშილით გამოწვეული კრიზისის მოსაგვარებლად.
“საჰაერო მიწოდებები გარკვეულწილად შეამსუბუქებს ტანჯვას, თუმცა გრძელვადიან პერსპექტივაში მხოლოდ სახმელეთო მარშრუტები წარმოადგენს რეალურ და მდგრად საშუალებას, რათა დახმარება ღაზას მოაწვდოს,” განაცხადა მან.
“ეს ზომები სრულად უნდა დაინერგოს და დამატებითი ბარიერები დახმარებაზე უნდა მოიხსნას. მსოფლიო უყურებს.”
დიდმა ბრიტანეთმა აქამდე დაადასტურა, რომ ღაზაში საჰაერო დახმარებას გააგზავნის.
გაეროს ადამიანის უფლებათა კომისარმა ვოლკერ ტიურკმა მეტი საერთაშორისო ზეწოლის აუცილებლობაზე ისაუბრა ომის დასასრულებლად. მისი თქმით, ყოველდღე მოსდევს “დამანგრეველი შედეგები, სიკვდილი და პალესტინელების ჰუმანურობის გახუნება”.
ღაზის მცხოვრებმა რაშა ალ-შეიხ ხალილმა, ოთხი შვილის დედამ, BBC-ს განუცხადა, რომ ჰუმანიტარული პაუზის მოლოდინი მცირე იმედს აჩენს, თუმცა შიში რჩება, რომ მის შემდეგ კვლავ შიმშილობა დაიწყება.
ნევინ სალეჰი, ექვსი შვილის დედა ამბობს, რომ მის ოჯახს “ოთხი თვეა არც ხილი უნახავს და არც ბოსტნეული”.
“არც ქათამია, არც ხორცი, არც კვერცხი. მხოლოდ დაკონსერვებული საკვები გვაქვს, ისინი ხშირად ვადაგასულია, და ფქვილი.”
ადგილობრივმა ჟურნალისტმა იმად ქუდაიამ, რომელიც ღაზის სამხრეთში მასავიში ცხოვრობს, აღნიშნა, რომ უმეტეს ნაწილში საჰაერო პაკეტები ჩამოვარდა დემილიტარიზებულ ზონებში: “თუ იქ წახვალ, თავს საფრთხეში ჩაიგდებ. ეს ადგილები ევაკუირებულია და ისრაელის კონტროლს ექვემდებარება – ძალიან საშიშია.”
საჰაერო მიწოდებები და ჰუმანიტარული ქარავნები ღაზისკენ გადაადგილდებიან, იმავდროულად ისრაელის პრემიერ-მინისტრი ბინიამინ ნეთანიაჰუ აცხადებს, რომ ქვეყანა ბრძოლას გააგრძელებს: “ჩვენ ვიმოქმედებთ მანამ, სანამ ომის ყველა მიზანს არ მივაღწევთ – სრულ გამარჯვებამდე.”
ნეგევის უდაბნოში, რამონის საჰაერო ბაზაზე ვიზიტისას, ნეთანიაჰუმ აღნიშნა, რომ ისრაელი ყოველთვის ითვალისწინებდა ჰუმანიტარულ დახმარებას და გაეროს არასწორად ადანაშაულებს მიმდინარე კრიზისში.
“უსაფრთხო მარშრუტები არსებობს. სულ არსებობდა, მაგრამ ახლა ეს ოფიციალურია,” თქვა მან. “არანაირი საბაბი აღარ იქნება.”
გაერო უარყოფს მტკიცებებს, თითქოს ჰუმანიტარული დახმარების შეზღუდვები არ არსებობს და ამბობს, რომ ბიუროკრატიულმა ბარიერებმა ისრაელის მხრიდან მათი მუშაობა გაართულა ღაზის შიგნით.
კვირას, გაეროს მსოფლიო საკვების პროგრამამ განაცხადა, რომ ის მიესალმება ისრაელის მიერ გარკვეული რაიონების საბრძოლო მოქმედებებისგან განთავისუფლებას, თუმცა მკვეთრად სასწრაფო ზრდა სჭირდება ჰუმანიტარული მიწოდების რაოდენობას.
გაეროს ბავშვთა ფონდი UNICEF აღნიშნავს, რომ ეს ასტიმულირებს კატასტროფის აღკვეთას, თუმცა საავტომობილო კორიდორების რაოდენობა გასაზრდელია, რათა სატვირთო მანქანებს გადაადგილება შეეძლოთ.
შაბათს გამოცხადებული ახალი ღონისძიებების ფარგლებში, ისრაელი შენიშნავს სამ საცხოვრებელ ტერიტორიას ღაზაში, სადაც დღეში 10 საათით საბრძოლო მოქმედებებს შეაჩერებს და უზრუნველყოფს ჰუმანიტარული მიწოდების უსაფრთხო მარშრუტებს.
IDF-ის განცხადებით, ჰუმანიტარული ქარავნების უსაფრთხო დერეფნები გაეროსა და სხვა ორგანიზაციებს მისცემს საშუალებას, საკვები და მედიკამენტები მიაწოდონ პალესტინელებს მთელი სექტორის მასშტაბით.
დერეფნები იმოქმედებს ადგილობრივი დროით დილის 06:00-დან 23:00-მდე (ლონდონის დროით – 04:00-დან 21:00-მდე).
საბრძოლო მოქმედებების პაუზა სამი რაიონის ტერიტორიაზე – ალ-მავასი, დეირ ალ-ბალა და ღაზის ქალაქი – ძალაში შევა ყოველდღიურად დილის 10:00-დან 20:00-მდე (ლონდონის დროით – 08:00-დან 18:00-მდე) და გაგრძელდება იქამდე, სანამ სხვა განკარგულება არ მიიღება.
ღაზაში ომი ისრაელმა 2023 წლის 7 ოქტომბერს დაიწყო ჰამასის თავდასხმაზე რეაგირების მიზნით, რომლის დროსაც დაახლოებით 1,200 ადამიანი დაიღუპა და 251 მძევლად აიყვანეს.
ჰამასის ჯანმრთელობის სამინისტროს ინფორმაციით, ამ დროისთვის ღაზაში 59,000-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა.
