დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრმა, კეირ სტარმერმა, რეზიდენტ ექიმებს (ადრე ცნობილი როგორც უმცროსი ექიმები) მოუწოდა, თავი შეიკავონ მათი პროფკავშირის მიერ დაწყებული გაფიცვისგან, რომელიც პარასკევს უნდა დაიწყოს. სტარმერმა Times-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში გაფიცვას ‘დიდი ზარალი NHS-სა და ქვეყანაზე’ უწოდა და ბრიტანეთის სამედიცინო ასოციაცია (BMA) დაადანაშაულა იმაში, რომ გადაწყვეტილებები „მომზადების გარეშე და ნაჩქარევად“ მიიღეს.
გაფიცვა, რომელიც ხუთ დღეს გაგრძელდება და პარასკევს 07:00 BST-ზე დაიწყება, უკავშირდება ექიმების მოთხოვნას, ანაზღაურება გაიზარდოს. მიუხედავად იმისა, რომ აგვისტოდან მათ 5.4%-იანი ხელფასის ზრდა ელით (ორი წლის განმავლობაში 22%-იანი ზრდის შემდეგ), პროფკავშირი ამბობს, რომ რეალურ ფასებში პირადი შემოსავლები ჯერ კიდევ 20%-ით დაბალია 2008 წელთან შედარებით. BMA-ს მოთხოვნაა, ხელფასები დაბრუნდეს იმ დონეზე, რაც 17 წლის წინ იყო, სანამ მათი შემცირება დაიწყო.
სტარმერმა აღნიშნა, რომ გაფიცვა საფრთხეს უქმნის ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მიღწეულ პროგრესს NHS-ის აღდგენაში.
ჯანდაცვის მინისტრმა უეს სტრიტინგმა რეზიდენტ ექიმებს წერილში წერდა, რომ დღევანდელ მდგომარეობაზე „ღრმად ნანობს“ და ამბობდა, რომ მთავრობის ბიუჯეტი არ იძლევა ხელფასების დიდი ზრდის საშუალებას, თუმცა მზად არის გააგრძელოს მოლაპარაკებები სამუშაო პირობებსა და კარიერულ წინსვლაზე. მან ასევე აღნიშნა, რომ რეზიდენტ ექიმებისთვის ეს არის ‘საჯარო სექტორის ყველაზე მაღალი ხელფასის შეთავაზება’.
სტრიტინგი აცხადებს, რომ მოლაპარაკებების დროს BMA-სთან ამ თვეში, განიხილებოდა სამ სფეროში პროგრესის მიღწევის შესაძლებლობა: მკაცრი სასწავლო პირობების გაუმჯობესება, აღჭურვილობის, საკვების და სასმელის ხარჯების შემცირება და მეტი სასწავლო პოზიციის შექმნა.
მიუხედავად მოლაპარაკებების მცდელობისა, სამშაბათს დიალოგი ჩაიშალა და გაფიცვა ძალაში რჩება. ბოლო მოლაპარაკებების განმავლობაში განიხილეს დამატებითი ფინანსური მხარდაჭერა გამოცდებისა და აღჭურვილობის ხარჯებისთვის და სწრაფი კარიერული წინსვლის შესაძლებლობა. BMA მოითხოვდა სტუდენტური სესხების ჩამოწერისთვის მექანიზმის ამუშავებასაც, რაც მთავრობამ უარყო.
BMA-ს წარმომადგენელმა, დოქტორ ტომ დოლფინმა განაცხადა: „ძალიან ვწუხვართ, რომ გაფიცვა აუცილებელი გახდა და, რა თქმა უნდა, იმ ადამიანებმა, ვისაც გადაუდებელი დახმარება ან ზრუნვა ესაჭიროებათ, ჩვეულად უნდა მიმართონ საავადმყოფოებს ან ოჯახის ექიმს.“
მისი თქმით, ‘გაფიცვა ის არის, რაც ექიმებს ყველაზე ბოლოს უნდათ’, და დაამატა, რომ ამის თავიდან აცილება შესაძლებელი იქნებოდა, ხელფასების ‘დაკარგული ღირებულების’ რეალური აღდგენის გზით პროგრესი რომ განეხორციელებინათ. მან თქვა, რომ BMA კვლავაც ღიაა მოლაპარაკებებისთვის.
NHS England-ის წარმომადგენელმა, პროფესორმა ტიმ ბრიგსმა თქვა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ექიმებს აქვთ გაფიცვის უფლება, ეს არ უნდა გამოიწვიოს ზიანი პაციენტებისთვის. უფროს ექიმებს სთხოვენ ჩაენაცვლონ გაფიცულ ექიმებს, მაგრამ ბრიგსმა გამოთქვა შეშფოთება იმ გავლენაზე, რაც ამას ექნება როგორც გადაუდებელ, ისე არასაჩქარო მკურნალობაზე.
NHS England ცდილობს, ამჯერად განსხვავებული მიდგომით, შეინარჩუნოს არასაჩქარო მომსახურება – მაგალითად მუხლისა და თეძოს ოპერაციები – როდესაც ადრე მსგავსივითარებების დროს ისინი მასობრივად გაუქმდა. თუმცა BMA მიიჩნევს, რომ ეს მიდგომა უსაფრთხო არ არის და საჭიროა არასაჩქარო მკურნალობის გაუქმება, რათა გადაუდებელი დახმარება სათანადოდ იყოს უზრუნველყოფილი.
რეზიდენტი ექიმები უკვე მე-11 გაფიცვაში იღებენ მონაწილეობას ამ გრძელვადიანი კამათის ფონზე, რის შედეგადაც უკვე მილიონზე მეტი პაციენტის მკურნალობა ან ვიზიტი გაუქმდა.
პროფესორმა ბრიგსმა BBC-ს განუცხადა: ‘ჩვენ პანდემიიდან და წინა გაფიცვებიდან ვიცით, რომ როცა არასაჩქარო პაციენტები უგულებელყოფილნი რჩებიან, მათ ზიანი ადგებათ. შეუძლებელია გადაუდებელ და გეგმიურ მკურნალობას ცალ-ცალკე მოეკიდო – ისინი ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირშია.’
ამავდროულად NHS-ის მენეჯერებიც გამოხატავენ უკმაყოფილებას იმით, რომ გაფიცულ ექიმთა ჩანაცვლებისათვის უფროსი ექიმები ‘შეფასებულ და არარეალურ’ საათობრივ ტარიფებს ითხოვენ. NHS Providers-ის წარმომადგენელმა დანიელ ელკელესმა განაცხადა, რომ ეს გაფიცვა პაციენტებისთვის ‘ძალიან მტკივნეული დარტყმა’ იქნება. მან ასევე გამოთქვა შეშფოთება გაფიცვის მაღალი ღირებულების გამო, და აღნიშნა, რომ BMA რეკომენდაციას აძლევს უფროს ექიმებს ითხოვონ ‘დამატებული ტარიფები’, რომლებიც მთავრობას უბრალოდ არ შეუძლია დაიფაროს.
მაგალითად, BMA უფროს ექიმებს ურჩევს, მოითხოვონ ღამის ცვლაში საათში £300-ზე მეტი, რაც ზოგიერთ მათგანს საშუალებას აძლევს, სამჯერ მეტი გამოიმუშაონ, ვიდრე ჩვეულებრივ. BMA აღნიშნავს, რომ ექიმებს საჭიროა მოტივაცია, რომ დამატებითი სამუშაო აიღონ.
