აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა გამოაცხადა, რომ მისი მმართველობის პერიოდში სურს შეზღუდოს ან მთლიანად აკრძალოს ფოსტით კენჭისყრა და ელექტრონული საარჩევნო მანქანების გამოყენება. ამის შესახებ „NPR“-ის მიერ გავრცელებულ ცნობაში აღნიშნულია, რომ ტრამპის განცხადება პირდაპირ ეწინააღმდეგება აშშ-ის ფედერალურ სისტემას და შტატების უფლებას თავად განსაზღვრონ არჩევნების გამართვის წესი.
„Reuters“-ის ინფორმაციით, ტრამპმა აღნიშნა, რომ 2026 წლის შუალედური არჩევნების წინ მისი ადმინისტრაცია მუშაობს იმაზე, რათა ფოსტით კენჭისყრის პრაქტიკა მთლიანად შეწყდეს. მან ეს პროცესი დაუკავშირა საარჩევნო უსაფრთხოებასა და ამომრჩეველთა ნდობის აღდგენას. პრეზიდენტის თქმით, ფოსტით ხმის მიცემა ქმნის მანიპულაციისა და გაყალბების რისკს, თუმცა ასეთი ბრალდებები წარსულში არაერთხელ უარყო როგორც სასამართლოებმა, ისე შტატების საარჩევნო კომისიებმა.
„CNN“-ის ანალიზი აღნიშნავს, რომ ტრამპის პოზიცია გასაკვირია, რადგან იგი შტატების ავტონომიას აკნინებს და ცენტრალური ადმინისტრაციის მხრიდან ქმედებას უფრო მკაცრ ჩარევად მიიჩნევს. ეს ფაქტი, როგორც დამკვირვებლები აღნიშნავენ, ეწინააღმდეგება ტრადიციულ რესპუბლიკურ ხაზს, რომელიც შტატების უფლებამოსილების პატივისცემას უსვამს ხაზს.
„KCRA“-მა მოჰყვა კალიფორნიის სახელმწიფო მდივნის რეაქცია, რომელმაც მკაცრად გააკრიტიკა ტრამპის განცხადებები. მისი თქმით, ფოსტით კენჭისყრა კალიფორნიაში წლების განმავლობაში მნიშვნელოვანი საშუალებაა ამომრჩევლებისთვის, განსაკუთრებით შრომითი ან ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე პირებისთვის. ოფიციალური პირის განცხადებით, შტატი არ განიხილავს ამ პრაქტიკის გაუქმებას და განაგრძობს ამომრჩევლებისთვის უსაფრთხო წვდომის უზრუნველყოფას.
ტრამპის განცხადებას უკვე მოჰყვა პოლიტიკური დებატები. ზოგიერთი შტატი, როგორიცაა ტეხასი და ფლორიდა, ისტორიულად აყალიბებდა მოწინააღმდეგე პოლიტიკას ფოსტით კენჭისყრის მიმართ. მაგრამ სხვა შტატები, მათ შორის კალიფორნია, კოლორადო და ორეგონი, სრულად ეფუძნებიან ფოსტით ხმის მიცემას. ამიტომ, ტრამპის ინიციატივამ კვლავ გაამწვავა დაპირისპირება ფედერალურ და შტატურ ხელისუფლებებს შორის.
„Reuters“-მა ასევე აღნიშნა, რომ ტრამპი გეგმავს შეზღუდვების ძალაში მოყვანას 2026 წლის შუალედური არჩევნებისთვის, თუმცა რამდენად სამართლებრივად შესრულებადი იქნება ეს ინიციატივა, ჯერ კიდევ გაურკვეველია. აშშ-ის კონსტიტუცია შტატებს ანიჭებს უფლებას თავად გადაწყვეტონ არჩევნების ორგანიზება, რაც მოსალოდნელ სირთულეებს ქმნის თეთრი სახლისა და შტატების ადმინისტრაციებს შორის.
აღსანიშნავია, რომ ფოსტით კენჭისყრის მასშტაბური გამოყენება განსაკუთრებით აქტუალური გახდა COVID-19-ის პანდემიის პერიოდში, როდესაც მილიონობით ამომრჩეველმა სწორედ ამ გზით მისცა ხმა. 2020 წლის არჩევნებში თითქმის ნახევარმა ამომრჩეველმა გამოიყენა ფოსტით კენჭისყრა, რაც პრაქტიკულად უდანაშაულოდ იქნა შეფასებული ფართო დაკვირვების შედეგად.
„CNN“-ის შეფასებით, ტრამპის განცხადებები არა მხოლოდ სამართლებრივ და ადმინისტრაციულ წინააღმდეგობებს იწვევს, არამედ შესაძლოა გავლენა მოახდინოს ამომრჩეველთა ჩართულობაზე. განსაკუთრებით იმ შტატებში, სადაც ფოსტით კენჭისყრა ყველაზე პოპულარულია, ინიციატივის შედეგად მნიშვნელოვანი ჯგუფები შესაძლოა პოლიტიკური პროცესიდან გამორიცხული აღმოჩნდნენ.
ამგვარად, ტრამპის გეგმა ერთ-ერთ ყველაზე მწვავე დებატად იქცა ამერიკულ პოლიტიკაში. ის აჩენს კითხვებს არა მხოლოდ არჩევნების უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით, არამედ ფედერალიზმისა და შტატების უფლებების შესახებაც. აშშ-ში მიმდინარე დისკუსია აჩვენებს, რომ სამომავლო არჩევნების წესრიგში ჩარევა შეიძლება მნიშვნელოვან გავლენას ახდენდეს დემოკრატიულ პროცესზე და პოლიტიკური ბალანსის ფორმირებაზე.
წყარო: https://www.npr.org/2025/08/18/nx-s1-5506210/trump-mail-in-ballots-ban
