2025 წლის 6 სექტემბერს, აშშ-ის ყოფილმა პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა, გააკეთა განცხადება, რომ ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებს მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ არასოდეს უბრძოლიათ „გამარჯვებისთვის“. აღნიშნული კომენტარი დაიქვეს ნიუ-იორკ თაიმსის მიერ მის მიერ გამართული საჯარო გამოსვლის შემდეგ. ტრამპმა თავის განცხადებაში ხაზი გაუსვა იმ სირთულეებს, რაც ამერიკულ სამხედრო ოპერაციებს დღესდღეობით ახასიათებს. ტრამპმა აღნიშნა: „მე მჯერა, რომ ჩვენი სამხედრო ძალები არათუ უძლეველია, არამედ გვქონდა ყველაზძლიერი არმია მსოფლიოში. თუმცა, სამწუხაროდ, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, ჩვენმა პოლიტიკურმა ხელმძღვანელობამ დაკარგა გამარჯვების სურვილი. ჩვენ ვატარებდით კონფლიქტებს, რომელთაც არანაირი მკაფიო დასასრული და მიზანი არ ჰქონდათ. არმია არ იბრძოდა სრულფასოვანი გამარჯვებისთვის.“ მისი ამ განცხადებებმა უკვე გამოიწვია ფართო რეზონანსი როგორც აშშ-ში, ასევე საერთაშორისო დონეზე. ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ტრამპი ხშირად აკრიტიკებს უშუალო მოქმედებებს კორეის, ვიეტნამის, ავღანეთისა და ერაყის ომებში, სადაც ამერიკის სამხედროებმა არადამაკმაყოფილებელი პოლიტიკური შედეგები მიიღეს და სწორედ ამ გამოცდილებაში ხედავს სისტემურ პრობლემებს. ამერიკის სამხედრო ისტორიკოსები შენიშნავენ, რომ მიუხედავად უდიდესი სამხედრო დანაშაულებისა და მსხვერპლისა, შეერთებულმა შტატებმა მრავალი თავდაცვითი და შეტევითი ოპერაცია განახორციელა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, შემოსავლებული ლოკალური თუ გლობალური ქმედებების ფარგლებში. ასეთ კონფლიქტებს შორისაა კორეის ომი (1950-1953), ვიეტნამის ომი (1955-1975), ავღანეთის ომი (2001-2021) და ერაყის ომი (2003-2011). შეიძლება ითქვას, რომ თითოეული მათგანი გამორჩეულია პოლიტიკური, სოციალური და სამხედრო წინააღმდეგობებით. ექსპერტების ნაწილი მიიჩნევს, რომ ტრამპის განცხადება შეიძლება ასახავდეს საზოგადოების გარკვეულ განწყობებს, რომლებშიც კითხვებია სამხედრო პოლიტიკის გრძელვადიან შედეგებზე და ძველ ომებში მიღწეულ მიზნებზე. მაგალითად, ავღანეთსა და ერაყში დამთავრებული კამპანიები არ აღმოჩნდა წარმატებული აშშ-ის გრძელვადიანი უსაფრთხოებისა და დემოკრატიული განვითარების წახალისების თვალსაზრისით. ამასთანავე, ამ თემაზე დისკუსია განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია 2024 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების ფონზე, სადაც ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებს დიდი ყურადღება ეთმობა. ტრამპმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მომავალში ადმინისტრაციასა და სამხედრო სფეროში აუცილებელია მკაფიო ლიდერობა, გადაწყვეტილების მიღების უფრო სწრაფი და შედეგებზე ორიენტირებული პროცესი. ამერიკულმა საზოგადოებამ განსხვავებული რეაქცია გამოავლინა ტრამპის აღნიშნულ განცხადებაზე. საზოგადოების ნაწილი მიიჩნევს, რომ სწორედ სამხედრო ოპერაციების ოცწლიანი გამოცდილება და სისხლისღვრა ნიშანია საკმარისი სიფრთხილისა და ხელშეუხებელი მშვიდობის სტრატეგიის აუცილებლობის შესახებ, მაშინ როცა ზოგი ინტერესით ადევნებს თვალს ტრამპის მილიტარისტულ ანტურაჟს, განსაკუთრებით გლობალური გამოწვევების ფონზე. მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპი ამ განცხადებებში კრიტიკულია წარსული ადმინისტრაციების მიმართ, ატარებს პერფორმანსს იმ იდეით, რომ აშშ-ს არმია მნიშვნელოვნად შეიცვლებოდა უფრო მკვეთრი ქმედებებით. კრიტიკოსები კი ხაზს უსვამენ იმ გარემოებას, რომ ამერიკული სამხედრო მოქმედებები რთულ გეოპოლიტიკურ გარემოში ხდება, სადაც ხშირად უპირატესობა ენიჭება არა მხოლოდ სამხედრო გამარჯვებას, არამედ სტაბილურობასა და ადამიანის უფლებების დაცვას. ეს განცხადება, ერთის მხრივ, კიდევ ერთხელ აჩვენებს აშშ-ის სამხედრო ისტორიის წინააღმდეგობებსა და დებატების მნიშვნელობას, ხოლო მეორეს მხრივ, ხაზს უსვამს არჩევნების წინა დისკუსიებში ეროვნული უსაფრთხოების აქტუალურობას.
წყარო: https://www.nytimes.com/2025/09/05/us/politics/trump-military-wars.html
