აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ მუშაობს უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკისა და რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინს შორის შეხვედრის ორგანიზებაზე. განცხადება მას შემდეგ გაკეთდა, რაც ტრამპმა დაასრულა მოლაპარაკებები რამდენიმე ევროპელ ლიდერთან. ამის შესახებ ინფორმაცია „The Guardian“-მა დაადასტურა 19 აგვისტოს გამოქვეყნებულ ანგარიშში.
ტრამპის ამ განცხადებას წინ უძღოდა ზელენსკის ვიზიტი ვაშინგტონში, სადაც იგი შეხვდა ამერიკელ და ევროპელ ლიდერებს. „The New York Times“-ის ცნობით, შეხვედრებზე მთავარ თემას წარმოადგენდა უკრაინის თავდაცვის შესაძლებლობები, დასავლეთის მხარდაჭერის გაგრძელება და გზების მოძიება ომის დასრულების მიმართულებით. შეხვედრისას განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილდა უსაფრთხოების გარანტიებზე უკრაინისთვის.
„CNN“-ის ინფორმაციით, ტრამპმა აღნიშნა, რომ იგი აქტიურად ცდილობს პირადი გზებით და დიპლომატიური არხებით ორ პრეზიდენტს შორის შეხვედრის ინიცირებას. მან არ დააკონკრეტა, რამდენად შეთანხმებულია ეს საკითხი თავად მოსკოვთან ან კიევთან, თუმცა ტრამპმა განაცხადა, რომ ამისთვის „დიდი პროგრესია მიღწეული“.
„AP News“-ის ცნობით, ზელენსკის ვიზიტი ოვალური ოფისის შეხვედრასაც მოიცავდა. იქ იკვეთებოდა შედარებით შერიგების ტონი: მიუხედავად დაძაბული სიტუაციისა, ტრამპი და ზელენსკი საჯაროდ თავშეკავებულად იქცეოდნენ. ჟურნალისტების მიერ გადაღებული ფოტოების თანახმად, ზელენსკი ოფიციალურ გარემოში ევროპული სტილის პიჯაკში გამოჩნდა, ტრამპი კი შედარებით თავისუფალი მანერით ისაუბრა.
„The New York Times“-ის ანალიზში ხაზი გაესვა ხუთ მთავარ დასკვნას ზელენსკისა და ევროპელ ლიდერებთან შეხვედრებიდან. ესენია: ვაშინგტონის მცდელობა მშვიდობიანი მოლაპარაკებების გზის პოვნაზე, ევროპული პარტნიორების მზადყოფნა უფრო აქტიური როლის მისაღებად, აშშ-ის შიდა პოლიტიკური პროცესების გავლენა უკრაინის საკითხზე, ზელენსკისა და ტრამპის პირადი ქიმიის მნიშვნელობა და საბოლოოდ, იმედები, რომ პუტინთან პირდაპირი დიალოგი შესაძლებელი გახდება.
ევროპელი ლიდერების როლით, როგორც „The Guardian“ წერს, შეხვედრებში აქტიურად იყო ჩართული რამდენიმე ქვეყნის ლიდერი, რომლებიც ასევე მოითხოვენ, რომ ნებისმიერი დიპლომატიური ინიციატივა არ დააზიანოს უკრაინის სახელმწიფოებრივი სუვერენიტეტი და ტერიტორიული მთლიანობა.
ეს საკითხი განსაკუთრებით სენსიტიურია უკრაინისთვის, რადგან უკრაინის ხელისუფლება არაერთხელ აღნიშნავდა, რომ მიუღებელია ომის დასრულება უკრაინის ტერიტორიული დანაკარგების ხარჯზე.
ამრიგად, ტრამპის ინიციატივა აღიქმება როგორც პოლიტიკურად სარისკო ნაბიჯი, თუმცა იგი ხაზს უსვამს, რომ აშშ გადაწყვეტილია წამყვანი როლის შესრულებაზე დიპლომატიურ მოლაპარაკებებში. მომდევნო თვეებში განიხილება, შეძლებს თუ არა ვაშინგტონი ზელენსკისა და პუტინის ერთი მაგიდასთან დასმას.
საერთაშორისო ანალიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ მიუხედავად ამ განცხადებებისა, ომის დასრულების პერსპექტივა ჯერ კიდევ გაურკვეველია. მაგრამ ტრამპის მიერ ამ საკითხის დღის წესრიგში დაყენება ფაქტობრივად ქმნის ახალ პოლიტიკურ რეალობას და ზრდის სამშვიდობო დიალოგისთვის ზეწოლას როგორც ევროპაში, ასევე უკრაინაში.
სულ ჯამში, მიმდინარე მოვლენები ხაზს უსვამს, რომ უკრაინის ომის გარშემო დიპლომატიური ველიც ისეთივე აქტიურია, როგორც სამხედრო ვითარება. დასავლური მედიის შეფასებით, მოახლოებულ თვეებში ვაშინგტონისა და ევროპული დედაქალაქების ინიციატივები ცდის მთავარ ტესტს: შესაძლებელია თუ არა უკრაინისა და რუსეთის პრეზიდენტების პირისპირი შეხვედრა.
