კლამის გროვები, ბაქტერიების ნაკადულები, რომლებიც ყინულის მსგავსად გამოიყურება, და მილიანი ჭიების ველები — ეს მხოლოდ რამდენიმე მაგალითია იმ საოცარი და უკიდურეს პირობებში მყოფი სიცოცხლისა, რომელიც ოკეანის ყველაზე ღრმა წერტილებზე ექსპედიციის დროს დააფიქსირდა, გადაიღეს და დაასახიერეს.
ჩინეთის ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა კვლევითმა გუნდმა, რომელიც წყნარ ოკეანეში, ჩრდილო-დასავლეთის ზღვის თხრილებში იმყოფებოდა, ადამიანებით მართვადი წყალქვეშა აპარატით 9 კილომეტრზე (5.6 მილი) მეტ სიღრმეზე ჩაეშვა და იქაური სიცოცხლის სურათები და ვიდეომასალა მოიპოვა.
მანამდე ოკეანეში დაფიქსირებული სიცოცხლის სიღრმის რეკორდი 8,336 მეტრი იყო — ეს იყო ლოკოკინა მსგავსი თევზი (snailfish), რომელიც 2023 წელს იაპონიის სანაპიროსთან მდებარე ღრმა ოკეანის ღრმულში გადაიღეს.
ახალი აღმოჩენები Nature-ის სამეცნიერო ჟურნალში გამოქვეყნდა.
მიუხედავად იმისა, რომ მეცნიერებისთვის ცნობილია, რომ ასეთ სიღრმეშიც სუფევს სიცოცხლე, ამ ექსპედიციის მონაწილეები აღნიშნავენ, რომ სუბმერსიბლიდან დანახული არსებები იმდენად მრავალრიცხოვანი და მრავალფეროვანი იყო, რომ „დამაინტრიგებელი და გაოცების მომნიჭებელი“ აღმოჩნდა.
მეცნიერული ექსპედიცია 2,500 კილომეტრზე მეტ ტერიტორიას მოიცავდა — მიმდინარეობდა კვლევა თხრილებში, რომელთა სიღრმე 5,800-დან 9,533 მეტრამდე მერყეობდა.
მკვლევრები სუბმერსიბლში სახელად Fendouzhe იმოგზაურეს, რომელიც 10 კილომეტრზე მეტ სიღრმეზეც კი საათობით ფუნქციონირებს.
ჩინეთის მეცნიერებათა აკადემიის ღრმა წყლის მეცნიერებისა და საინჟინრო ინსტიტუტის ხელმძღვანელობით გუნდმა აღმოაჩინა ის, რასაც „აყვავებულ სიცოცხლის თემებს“ უწოდებენ.
ექსპედიციის ერთ-ერთმა ხელმძღვანელმა მეცნიერმა, დოქტორ სიაოტონ პენგმა BBC News-ს განუცხადა: „ეს ძალიან ამაღელვებელია — განსაკუთრებით ღრმა წყლის მეცნიერისთვის — იყო იქ, სადაც ადამიანი ჯერ არ ყოფილა. ეს უდიდესი შესაძლებლობაა ახალი აღმოჩენებისთვის. და რაც დავინახეთ, მართლაც საოცარი იყო“.
მეცნიერებმა გადაიღეს და დააფიქსირეს მოლუსკებითა და მილიანი ჭიებით სავსე ზღვის ველები. ეს არსებები აბსოლუტურ სიბნელეში და უზარმაზარი წნევის პირობებში ცხოვრობენ.
მზის სინათლის გარეშე, ასეთ სიღრმეზე სიცოცხლე ქიმიკატებზეა დამოკიდებული — ნივთიერებებზე, რომლებიც ოკეანის ფსკერიდან ჟონავენ. წყალბად硫ფიდი და მეთანი დედამიწის გარსში არსებული ბზარებიდან გამოდის.
მეცნიერების თქმით, მათ ისეთი სახეობებიც ნახეს, რომლებიც მანამდე არასდროს დაფიქსირებულა. მომავალ კვლევებში ისინი აპირებენ გაარკვიონ, როგორ ახერხებენ ეს ეგრეთ წოდებული ქემოსინთეზური — ანუ ქიმიურ ნივთიერებებზე დაშენებული — არსებები ამ ელემენტების ენერგიად გარდაქმნას.
„ასევე უნდა ჰქონდეთ უნიკალური მექანიზმი, რათა გააძლონ უზარმაზარ წნევას“, — გადაწყვიტა დაამატოს დოქტორმა მეგრან დუმ, ასევე ჩინეთის ღრმა წყლების ინსტიტუტიდან. „ეს კიდევ ერთი საკითხია, რომელზეც პასუხი უნდა ვიპოვოთ“.
აღმოჩენები ეწინააღმდეგება „გრძელვადიან დამკვიდრებულ წარმოდგენებს“ სიცოცხლის შესაძლო არსებობის შესახებ ასეთ უკიდურეს პირობებში. ამასთან, აღმოჩენებმა ასევე აჩვენა, რომ ცხოველების ასეთი თემები იშვიათობა კი არა, ფართოდ გავრცელებული შეიძლება იყოს.
შოტლანდიის საზღვაო მეცნიერების ასოციაციის წამყვანმა მეცნიერმა, პროფესორ ენდრიუ სვიტმანმა BBC News-ს განუცხადა, რომ ეს აღმოჩენა აჩვენებს, „მეთანზე დაფუძნებული ეკოსისტემები შეიძლება არსებობდეს ოკეანის ყველაზე ღრმა წერტილებში“.
და როგორია შეგრძნება, როცა ამხელა სიღრმეზე ჩადიხარ, ადგილას, სადაც აბსოლუტური სიბნელეა?
დოქტორ დუმ BBC News-ს უთხრა: „სხვას შესაძლოა შეეშინდეს, მაგრამ მე ყოველთვის ვაფრთხილებ ჩემს სტუდენტებს — ჩაიხედონ წყლის ფსკერის ფანჯრიდან“, — თქვა მან. „თქვენ შთაგონებული დარჩებით“.
წყარო:
https://www.bbc.com/news/articles/c3wnqe5j99do?at_medium=RSS&at_campaign=rss
