ლეიბორისტულმა პარტიამ განაცხადა, რომ ‘უკიდურესად სერიოზულად’ ეკიდება დიან აბოტის მიერ გაკეთებულ ინტერვიუს, რომელშიც მან კვლავ დაიცვა წარსულში გაკეთებული განცხადებები რასიზმზე — რაც მის პარტიიდან დროებით გაძევებას მოჰყვა და თითქმის ერთი წელი გაგრძელდა.
ინტერვიუში BBC-ის ჯეიმს ნოტისთან, აბოტს ჰკითხეს წერილზე, რომელიც მან Observer-ში 2023 წლის აპრილში გამოაქვეყნა. წერილში მან აღნიშნა, რომ ირლანდიელები, ებრაელები და ტრეველერები (მოგზაური ეთნიკური ჯგუფები) „უდავოდ განიცდიან предубеждებას“, რომელიც „რასიზმს გავს“.
მან დაამატა: „მართალია, სხვადასხვა წერტილოვანი მახასიათებლების მქონე თეთრკანიანი ხალხიც განიცდის ასეთ პრეჯუდისს – მაგალითად, წითურები – მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ მათ მთელი ცხოვრება რასიზმის ქვეშ უწევთ ცხოვრება.“
მას შემდეგ, რაც მისი განცხადებები ებრაულმა და ტრეველერთა ჯგუფებმა მკაცრად გააკრიტიკეს, აბოტმა თავისი მოსაზრებები უკან წაიღო და მიუხადა ბოდიში „ნებისმიერი ტკივილისთვის, რომელიც შეიძლება გამოეწვია“.
თუმცა, მას ლეიბორისტული პარტიიდან დროებით გააძევეს, და მხოლოდ გასული წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ დაუბრუნეს პარტიაში წევრობა.
როდესაც ინტერვიუს წამყვანმა ჰკითხა, ჰქონდა თუ არა ამას გაზიარებული სინანული, აბოტმა უპასუხა: „არა, საერთოდაც არა.“
მან განმარტა: „ნათელია, რომ კანის ფერის საფუძველზე რასიზმი განსხვავდება სხვა ტიპის რასიზმისგან. როდესაც ქუჩაში მიდის ტრეველერი ან ებრაელი, თქვენ ვერ ხვდებით ამას. მაგრამ თუ შავკანიანს ხედავთ — ეს პირდაპირ გამოჩნდება.
ეს სხვადასხვა ტიპის რასიზმია.“
როდესაც მას ჰკითხეს, თუ განაცხადა რამე ისეთი, რასაც თავად არ ეთანხმებოდა, მან თქვა: „წარმოუდგენლად რწყევადია იმის მტკიცება, რომ კანის ფერზე დაფუძნებული რასიზმი იგივეა, რაც სხვა ტიპის — უბრალოდ ვერ ვხვდები, რატომ იტყოდა ვინმე ამას.“
ლეიბორისტული პარტიის წარმომადგენელმა აღნიშნა: „ლეიბორისტულ პარტიაში ანტისემიტიზმს ადგილი არ აქვს. ჩვენ მის კომენტარებს უკიდურესად სერიოზულად ვეკიდებით და მათი შეფასება პარტიის წესებისა და პროცედურების შესაბამისად მოხდება.“
ბარონესა შამი ჩაკრაბარტიმ, ლეიბორისტული პარტიის ლორდმა და აბოტის მეგობარმა, BBC-ზე აღნიშნა, რომ ინტერვიუში აბოტმა ბოდიშის სიტყვები უკან არ წაუღია. იგი ამბობდა, რომ ადამიანები რასიზმს სხვადასხვანაირად განიცდიან — მაგრამ ეს არ გულისხმობს ერთის უკეთესობას მეორეზე.
„ვფიქრობ, ისინი, ვინც ‘უცხოეთში დასახლებულ კუნძულებზე’ საუბრობენ, არ უნდა იყვნენ ისე სწრაფად მსაჯულად წარმოდგენილი დიან აბოტზე, რომელმაც მთელი ცხოვრება რასიზმთან ბრძოლაში გაატარა,“ — განაცხადა ჩაკრაბარტიმ, უპატიებლად მოიხმო ქირ სტარმერის გასული თვის განცხადება.
თავის მხრივ, ლორდმა ჯონ მენმა, ლეიბორისტმა ლორდმა, რომელიც ახალ ანგარიშს წარადგენდა ანტისემიტიზმზე, თქვა: „როდესაც მის ამომრჩევლებს ქუჩაში დაესხმიან თავს, რადგან ისინი ებრაელები არიან, ეს არის ანტი-ებრაული რასიზმი… ისინი კარგად იცნობენ ამას, რადგან ყოველდღიურად უყვებათ.“
ინტერვიუში, რომელიც გადაცემის Reflections ფარგლებში, მაისში ჩაიწერა, წამყვანმა ჰკითხა, თუ მოახდენდა თუ არა აბოტი ანტისემიტური ქმედებების დაგმობას იმავე სიმკაცრით, როგორც რასობრივ ქმედებებს კანის ფერის საფუძველზე.
მან უპასუხა: „რა თქმა უნდა. და ცოტა დავიღალე ხალხის მცდელობით, ანტისემიტური იარლიყი დამაკერონ. მთელი ცხოვრება ვიბრძვი რასიზმის ყველა სახეობის წინააღმდეგ — და განსაკუთრებით ანტისემიტიზმის წინააღმდეგაც, ნაწილობრივ ჩემი ოლქის გამო.“
გადაცემაში აბოტმა ისაუბრა საკუთარ ცხოვრებასა და პოლიტიკურ კარიერაზე, მათ შორის როგორ გადალახა რასიზმი როგორც ბრიტანეთის პირველი შავკანიანი ქალი პარლამენტარი და როგორ იბრძოდა წლების განმავლობაში სხვა მემარცხენე აქტივისტებთან ერთად, მათ შორის ჯერემი კორბინთან.
ის პარლამენტში 1987 წელს შევიდა და დღეს ის არის ‘House-ის დედა’ — საპატიო ტიტული ხანგრძლივად მოღვაწე პარლამენტარ ქალზე.
2023 წლის აპრილში, აბოტი პარტიიდან დროებით გააძევეს შიდაპარტიული გამოძიების დასრულებამდე, ხოლო პარტიის ლიდერმა ქირ სტარმერმა წერილს ‘ანტისემიტური’ უწოდა და დაგმო იგი.
აბოტი ლეიბორისტულ პარტიაში 2024 წლის მაისში დაბრუნდა, მოასწრო და მონაწილეობა მიიღო საპარლამენტო არჩევნებში ლეიბორისტული კანდიდატად. მიუხედავად იმისა, რომ გამოძიების შედეგი ოთხი თვით ადრე იყო უკვე შეჯამებული.
ყოფილმა შინაგან საქმეთა მინისტრმა ფორმალური გაფრთხილება მიიღო ქმედებებისთვის, რომლებიც ლეიბორისტების ეროვნული აღმასრულებელი კომიტეტის შეფასებით ‘მიუღებელ’ და პარტიისთვის საზიანო ქმედებად იქნა მიჩნეული. მან ასევე დაასრულა ონლაინ კურსი ანტისემიტიზმის შესახებ.
ინტერვიუში აბოტს ჰკითხეს, მოსწონს თუ არა მას თავისი პარტიის ლიდერების ქმედებები, რომლებმაც ის ფორმალურად დისციპლინარულ პროცესში დატოვეს, როცა იმავე პროცესს ფორმალურად უკვე დასრულების მოჰყვა. მან განაცხადა: „ბოლოს და ბოლოს, ქირ სტარმერს მოუწია ჩემი უფლებების აღდგენა.
მქონდა დიდი მხარდაჭერა ადგილობრივად. ჰაკნის მერიასთან დიდი დემონსტრაცია გაიმართა. საბოლოოდ, ქირ სტარმერმა და მისმა მრჩევლებმა უკან დაიხიეს — საზოგადოების ძალის გამო.“
მან დასძინა, რომ დარწმუნებულია, პარტიის ხელმძღვანელობა ცდილობდა მის გარიცხვას და „მათგან იყო მინიშნებები“, რომ შეიძლება ლორდთა პალატაში ადგილი მიეღო, თუკი დეპუტატობას დატოვებდა.
„მე არასდროს გავაკეთებდი ამას. დღეს ლეიბორისტი დეპუტატი ვარ და ამისთვის მადლიერი ვარ,“ — თქვა მან.
გადაცემა Reflections BBC Radio 4-ზე 17 ივლისს 09:30-ზე გავა ეთერში.
მოუსმინეთ BBC Sounds-ზე.
ხელმოწერით მიიღეთ ჩვენი Political Essentials ბიულეტენი — პოლიტიკური ანალიზის, ქვეყნისთათ პოპულარული მოვლენების და საკვანძო მიგნებების შესახებ ყოველდღიურად თქვენს საფოსტო ყუთში.
