კანადის ნაკრების თავდამსხმელი ოლივია სმიტი გახდა ქალთა ფეხბურთის ისტორიაში ყველაზე ძვირადღირებული ტრანსფერი — £1 მილიონიანი გარიგებით „ლივერპულიდან“ ლონდონის „არსენალში“ გადავიდა.
20 წლის ფეხბურთელმა, რომელმაც ეროვნულ დებიუტი ჯერ კიდევ 15 წლის ასაკში მოიპოვა, ჩემპიონთა ლიგის ტიტულის მქონე კლუბთან ოთხწლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი.
ეს ტრანსფერი რეკორდს ამხობს — იანვარში „ჩელსიმ“ ნაომი გირმა აშშ-დან £900,000-ად გადაიბირა. „არსენალში“ გადასვლის შემდეგ სმიტმა თქვა: „ეს ჩემთვის დიდი პატივია. ჩემი ოცნებაა, ინგლისსა და ევროპაში უმნიშვნელოვანეს ტიტულებზე ვიბრძოლო და კიდევ უფრო ვამაყობ, რომ ეს ამ კლუბსთან ერთად შემიძლია.“
სმიტი პროფესიონალი ფეხბურთელი გახდა მხოლოდ 2023 წელს და მაშინ „ლივერპულში“ „სპორტინგიდან“ გადავიდა £200,000-ზე ოდნავ მეტი თანხით. „არსენალის“ მთავარი მწვრთნელი რენე სლეგერსი მას აღწერს, როგორც „ამაღელვებლად პერსპექტიულ მოთამაშეს“, რომელსაც შეუძლია გუნდში „სერიოზული წვლილი შეიტანოს“.
WSL-ში სადებიუტო სეზონში სმიტმა 7 გოლი გაიტანა 20 თამაშში და დაეხმარა „ლივერპულს“ მეშვიდე პოზიციაზე გასაჩერებლად. გუნდი მწვრთნელის გარეშე დარჩა მას მერე, რაც მეთ ბიარდი გაათავისუფლეს, ხოლო ახალი მადგილარი სავარაუდოდ გარეთ ტეილორი იქნება.
„არსენალი“, რომელმაც ჩემპიონთა ლიგა მოიგო, არ აპირებდა გაჩერებას და გადაწყვიტა კიდევ უფრო გაეძლიერებინა გუნდი — სმიტი სწორედ ამ მიზნის ნაწილი გახდა. მასში დიდ პოტენციალს ხედავენ და WSL-ის ერთ-ერთ ყველაზე შემტევ ახალგაზრდა ტალანტად მიიჩნევენ.
გუნდი მასში ხედავს სისწრაფესა და უშუალობას შეტევაში და სმიტმა უკვე საკუთარი შესაძლებლობები დაამტკიცა გარღვევით „ლივერპულში“.
მიუხედავად იმისა, რომ 2024 წელს „არსენალს“ მისი ხელმოწერა გაუცვდა, გუნდმა მაინც მოახერხა ახლა მასზე სოლიდური თანხის გადახდა. „ლივერპულმა“ ამ ტრანსფერით თითქმის £800,000 მოგება მიიღო.
კლუბის დირექტორმა ენდი ო’ბოილმა მანამდე რამდენიმე შეთავაზებაზე უარი თქვა, სანამ საბოლოოდ 1 მილიონიან წინადადებაზე დათანხმდა. თანხა ნაწილ–ნაწილ გადაიხდება და კლუბს ექნება საშუალება, თანდათან გააძლიეროს შემადგენლობა.
გარდა ამისა, გარიგებაში ჩართულია ხელახალი გაყიდვის პირობაც, რაც მომავლის შემოსავლებსაც წინასწარ უზრუნველყოფს „ლივერპულისთვის“.
სმიტზე პრეტენზია რამდენიმე კლუბს ჰქონდა, მაგრამ ვითარდება მოსაზრება, რომ მას განსაკუთრებულად შთაბეჭდილების ქვეშ მოაქცია „არსენალის“ სამუშაო სტრატეგიამ.
ის უკვე 5 წლის ასაკში თამაშობდა Whitby Iroquois SC-ში და 12 წლის ასაკში მოხვდა კანადის ახალგაზრდულ ნაკრებში. 2019 წელს კი ეროვნულ ნაკრებში ჩინეთში ტურნირზეც ითამაშა ბრაზილიისა და ახალ ზელანდიას წინააღმდეგ.
სმიტი ორ-ორჯერ გამოჩნდა U20 ჩემპიონატზე და მსოფლიო თასზე, ხოლო ბოლო წლებში დაბრუნდა მთავარ ნაკრებში, სადაც 2024 წლის ოქროს თასზე ელ სალვადორის წინააღმდეგ გატანილი გოლით, ტურნირის საუკეთესო ახალგაზრდა მოთამაშედ დასახელდა.
ის მიიჩნევა როგორც კრისტინ სინკლერის შემცვლელად, ასევე კანადის საერთაშორისო იმედების საკვანძო ფიგურად.
კლუბურ დონეზე კარიერა 2022 წელს დაიწყო North Toronto Nitros-ში და სადებიუტო სეზონში 11 მატჩში 18 გოლით საუკეთესო ბომბარდირი გახდა. შემდეგ ერთი წელი პენსილვანიის უნივერსიტეტში გაატარა, სანამ პროფესიონალობაზე გადავიდოდა და 2023 წელს „სპორტინგში“ სამწლიან კონტრაქტს მოაწერდა ხელს.
„სპორტინგში“ გადაბირებისთვის მასზე ბრძოლა „ჩელსის“ და „პსჟ“-საც კი ჰქონდათ, თუმცა სმიტი საბოლოოდ ლისაბონში აღმოჩნდა. მაშინდელმა მთავარმა მწვრთნელმა მარიანა კაბრალმა თქვა: „ვიდეოს პირველივე 30 წამში ნათელი იყო, რომ უნიკალური მოთამაშეა. ტექნიკა, ფიზიკა და ხასიათი — სავსე პაკეტი.“
პორტუგალიაში პირველ სეზონში 13 გოლი და 9 საგოლე გადაცემა გააკეთა 18 მატჩში და კიდევ ერთი ჯილდო მიიღო. ამის შემდეგ გადააბრიალა „ლივერპულმა“, რომელშიც სადებიუტო მატჩში „ვესტ ჰემს“ გაუტანა და მალევე იქცა გუნდის მთავარ შემტევ ძალად.
20 თამაშში 7 გოლით გახდა გუნდის მთავარი ბომბარდირი, როცა სხვა ვერცერთმა მოთამაშემ 3-ზე მეტი ვერ გაიტანა. მას ჰქონდა მოწინააღმდეგის საჯარიმოში ყველაზე მეტი შეხება (92) და დარტყმა (50), რაც მის პროდუქტიულობას ხაზს უსვამს.
სულ 25 მატჩში 9 გოლი და 1 ასისტი მიითვალა და დაამტკიცა, რომ დიდ თამაშებში შეუძლია ბრწყინვალება — მათ შორის „ენფილდზე“ დამარტყმული პირველი WSL გოლი და თასის ნახევარფინალში „ჩელსის“ წინააღმდეგ გატანილი გოლი.
გუნდმა მას მისცა როგორც სეზონის საუკეთესო მოთამაშის, ასევე საუკეთესო ახალგაზრდა მოთამაშის ტიტული.
როგორც Opta წერს, სადებიუტო სეზონზე მან გადაჭარბებით ჯობა ისეთ მოთამაშეებს, როგორებიც არიან მაირა რამირესი, ვივიან მიადემა და ალესია რუსო. ევროპაში 20 წლამდე მოთამაშეებს შორის მხოლოდ ვიკი ლოპესმა (ბარსელონა) და კორა ციცაიმ (ფრაიბურგი) გაიტანეს მეტი.
თუმცა „არსენალი“ არა მხოლოდ გოლებს, არამედ მრავალმხრივ შემტევს იღებს — სმიტი ძირითადად ფორვარდის პოზიციაზე თამაშობდა, მაგრამ გაუწევია თამაში მარჯვენა ფლანგზეც, მათ შორის „ჩელსის“ წინააღმდეგ.
ინგლისის ყოფილი ნახევარმცველი, ფარა უილიამსი მას „მარჯვენა ფლანგზე იარაღად“ მოიხსენიებს.
WSL-ში მასზე მხოლოდ ერთმა მოთამაშემ მოიპოვა მეტოქეთა საჯარიმოში უფრო მეტი ფოლი.
„მას გააჩნია ტექნიკური, ფიზიკური და ტაქტიკური მახასიათებლები, მაგრამ ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია მენტალური მზაობაც,“ — ამბობს კაბრალი. „მას შეუძლია მატჩის ბედის თვითონ შეცვლა. აი, ასეთი მოთამაშეა.“
„საჭიროა მოთმინება — როგორც გულშემატკივრებისთვის, ისე ჟურნალისტებისთვის. ის ჯერ არ არის პიკის ფორმაში — ჯერ კიდევ გააჩნია გასათავისუფლებელი პოტენციალი.“
„თუ ის და ‘არსენალი’ ერთმანეთს მოერგებიან, სმიტს წარმატების დიდხნიანი კარიერა ელის, და შესაძლოა, იგი მსოფლიოს საუკეთესო ფეხბურთელადაც კი იქცეს.“
— ანუ ეს ტრანსფერი არის ისტორიული განაცხადი “არსენალისთვის” და WSL–ისთვის
წყარო:
https://www.bbc.com/sport/football/articles/c3r9yz5x3w5o
