წყლის კომპანიების მიერ გამოწვეული მძიმე დაბინძურების ინციდენტები გასულ წელს 60%-ით გაიზარდა — ამის შესახებ გარემოს სააგენტო იტყობინება.
სულ 2024 წელს ინგლისში 2,801 დაბინძურების შემთხვევა აღირიცხა — რაც რეკორდულად მაღალი მაჩვენებელია და საგრძნობლად აღემატება 2023 წლის 2,174 შემთხვევას.
ამ ინციდენტებიდან 75 კლასიფიცირდა როგორც „მძიმე ან მდგრადი“, რაც საფრთხეს უქმნის თევზსაშენ მეურნეობებს, სასმელი წყლის წყაროებსა და ადამიანის ჯანმრთელობას. შედარებისთვის, 2023 წელს ასეთი შემთხვევა მხოლოდ 47 იყო.
საზოგადოებრივი ანგარიშების საპარლამენტო კომიტეტმა, რომელიც ბევრ პარტიას აერთიანებს, დაბინძურების ეს დონე „საიმედოდ მძიმე მდგომარეობად“ შეაფასა.
წყლის ინდუსტრიის წარმომადგენელმა გაერთიანებამ Water UK აღიარა, რომ ზოგ კომპანიას სათანადო შედეგები არ ჰქონია.
სექტორს 2025 წლისთვის მიზნად ჰქონდა დასახული, რომ 2016 წელთან შედარებით დაბინძურების შემთხვევები 40%-ით შეემცირებინა. თუმცა 2024 წლის მაჩვენებელი 2016 წელთან შედარებით თითქმის 50%-იანი ზრდაა და ორჯერ აღემატება გარემოს სააგენტოს თავდაპირველ მიზანს.
გარემოს სააგენტოს მონაცემები საზოგადოებისთვის სამომავლო მნიშვნელოვანია — იმ ჭრილში, რომ ორშაბათს წყალმომარაგების ინდუსტრიის სრულომასშტაბიანი გადახედვაა მოსალოდნელი.
დოკუმენტს ხელმძღვანელობს სერ ჯონ კუნლიფი – იგი თავის რეკომენდაციებს გააჟღერებს იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა გაუმჯობესდეს სექტორის ეკოლოგიური და ფინანსური შედეგიანობა.
გარემოს დაცვითი სააგენტო ყოველწლიურად აღრიცხავს დაბინძურების რაოდენობას — როგორებიცაა მოუმუშავებელი წყლებისგან გამოწვეული დაბინძურება სხვადასხვა ქარხნიდან ქვეყნის მდინარეებსა და ნაკადულებში.
მძიმე დაბინძურების შემთხვევების უდიდეს ნაწილზე მხოლოდ სამი კომპანია იყო პასუხისმგებელი: Thames Water (33 შემთხვევა), Southern Water (15) და Yorkshire Water (13).
„ეს სტატისტიკა სასტიკ რეალობას გვიჭერს თვალში. მძიმედ დაბინძურების შემთხვევებს მატება აქვს, ნარჩენი წყლების კანალიზაციის გამონადენი კი უკონტროლო რჩება. ჩვენი მდინარეები ეკოლოგიური კრახისკენ მიემართებიან. ეს მხოლოდ რეგულირების ჩავარდნა არ არის — ეს ეროვნული სირცხვილია“, — აცხადებს River Action-ის აღმასრულებელი დირექტორი ჯეიმს უოლასი.
მისი თქმით, „Thames Water, როგორც ყველაზე გამორჩეული დამბინძურებელი, სპეციალურ ადმინისტრაციაში უნდა გადაიყვანონ, რათა სისტემური გადატვირთვა დაიწყოს“.
ინგლეთში კანალიზაციის შერეული სისტემა მოქმედებს — რაც იმას ნიშნავს, რომ როგორც წვიმის, ისე საყოფაცხოვრებო წყლები ერთიგავია დამუშავების პროცესში. გასულ წელს ნალექები გაიზარდა, რაც შესაძლოა ნაწილობრივ ინფრასტრუქტურაზე ზეწოლას იწვევდა.
თუმცა, მიუხედავად წვიმის რაოდენობის ცვლილებისა, ის გამონადენები, რომლებიც მძიმედ დაბინძურებას იწვევს, კომპანიის ლიცენზიის დარღვევად და კანონის წინააღმდეგ მოქმედებად ითვლება.
ინციდენტების დიდი ნაწილი თავად კომპანიების მიერ ხდება დარეპორტებული სააგენტოში. თუმცა, გასულ წელს რეგულატორის მიერ ჩატარებულ 4,000-მდე შემოწმებიდან თითქმის მეოთხედში კომპანიის ობიექტები ლიცენზიის პირობებს არღვევდნენ.
საზოგადოებრივი ანგარიშების კომიტეტის თავმჯდომარე, სერ ჯეფრი კლიფტონ-ბრაუნი, მკაცრად აკრიტიკებს როგორც მთავრობას, ისე გარემოს სააგენტოს — უფრო აქტიური მოქმედებების არქონის გამო.
„რეგულატორები დატვირთულნი არიან მრავალრიცხოვანი სამართლებრივი საქმეებით და უუნარონი არიან კანონდამრღვევი კომპანიებისთვის მაქსიმალურად ეფექტური მშვიდობისმყოფელი როლი შეასრულონ. მთავრობამ ახლა უნდა იმოქმედოს — გააძლიეროს რეგულატორები და მხარი დაუჭიროს მათ კომპანიების პასუხისმგებლობის დაყენებაში“, — განაცხადა მან.
კომიტეტის მტკიცებით, ინციდენტების ხშირი გამეორების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ის არის, რომ გარემოს სააგენტო და Ofwat ვერ ახერხებენ ზედამხედველობას, რათა კომპანიებმა სავალდებულო ინფრასტრუქტურა სათანადოდ შეინარჩუნონ.
შენიშვნა ერთ-ერთ ანგარიშში პირობითად მიუთითებს რომ არსებული ტემპით კომპანიებს 700 წელიწადი დასჭირდებათ მთელი წყალმომარაგების ქსელის შეცვლაში.
