შინაგან საქმეთა მინისტრმა ივეტ კუპერმა განაცხადა, რომ შემუშავდება ახალი, მკაცრი კანონი, რომელიც მიზნად ისახავს მასობრივი მკვლელობების მოსამზადებლად შემჩნეული ეჭვმიტანილების წინააღმდეგ სწრაფ რეაგირებას — ამით მათი ქმედებები ისეთივე მძიმე დანაშაულად ჩაითვლება, როგორც ტერორიზმი.
მინისტრის თქმით, სისხლის სამართლის სისტემას სჭირდება ახალი ინსტრუმენტები მათთვის, ვინც უკიდურესი ძალადობისკენ არის მიდრეკილი, მაგრამ არ აქვს იდეოლოგიური მოტივი. ეს განცხადება მან შარშან სამხრეთპორტში მომხდარ შემზარავ თავდასხმასთან დაკავშირებით გააკეთა.
ამჟამად ტერორიზმში ეჭვმიტანილებს შეუძლიათ უვადო პატიმრობა მიესაჯოთ, თუ მათი ქმედებები თავდასხმის მომზადებას ითვალისწინებს — მაშინაც კი, თუ ეს გეგმა ჯერ ბოლომდე არ იყო ჩამოყალიბებული.
ბიბისისთან საუბარში კუპერმა თქვა, რომ მთავრობა აპირებს „დაფიქსოს ის ხარვეზი“, რომელიც არსებობს ტერორიზმის ეჭვმიტანილებსა და იმ ადამიანებს შორის, ვინც იდეოლოგიური მოტივის გარეშე, უბრალოდ ძალადობაზეა შეპყრობილი. ამისათვის პოლიციას მიეცემა უფლება, მოქმედება ჯერ კიდევ მანამ დაიწყოს, სანამ თავდასხმა გახდებოდეს შესაძლებელი.
აქსელ რუდაკუბანა ამჟამად იხდის უვადოს სამ და მეტი გოგონას მკვლელობისთვის — ეს ტრაგედია გასულ წელს, ტეილორ სვიფტის თემატიკით გამართული საცეკვაო გაკვეთილის დროს მოხდა სამხრეთპორტში. თავდასხმის დროს რვა დამატებითი გოგონა და ორი ზრდასრული ადამიანი მძიმედ დაშავდა, როცა მათ მკვლელის შეჩერება სცადეს.
პოლიციას იმ მომენტისთვის რომ დაეფიქსირებინა, მკვლელი თავდასხმამდე რაიმე კვლევას აწარმოებდა სამიზნეებზე, მათ არ შეეძლებოდათ მისი დაკავება ძველი კანონის ფარგლებში, რადგან მას არ ჩანდა ტერორიზმთან დაკავშირებული მოტივი.
BBC Radio 4-ის სერიალის „ტერორის მდგომარეობა“ ფარგლებში, რომელიც 7/7-ის ბომბდამშენების შემდეგ 20 წელზე მეტ პერიოდში ექსტრემიზმზე რეაგირებას აშუქებს, ივეტ კუპერმა განაცხადა, რომ პოლიციის ახალი უფლებამოსილებები შეეხება ძალადობისკენ მიდრეკილ ადამიანებს, რომლებსაც არ აქვთ მკაფიო იდეოლოგიური მოტივი — ანალოგიურად ტერორისტულ ეჭვმიტანილთათვის მოქმედ წესებთან.
„არსებობს ხარვეზი კანონში, რომელიც მასობრივი თავდასხმების დაგეგმვას არ აღიქვამს ისეთივე სერიოზულ დანაშაულად, როგორიც არის ტერორიზმი. თუმცა, შედეგები და გავლენა საზოგადოებაზე შეიძლება ისეთივე დამანგრეველი იყოს,” — აღნიშნა მინისტრმა.
„ჩვენ გავამკაცრებთ კანონმდებლობას, რათა ასეთი ქმედებები ისეთივე სერიოზულად იქნას აღქმული, როგორც ტერორიზმი.“
მისი თქმით, ახალი კანონის პროექტი მარტში გამოცხადდა, მაგრამ დეტალურად მის შესახებ საუბარი მხოლოდ ახლა დაიწყო. ეს კანონი დაემსგავსება იმ იშვიათად მძიმე დანაშაულს, როგორიც არის ტერორისტული ქმედებებისთვის მომზადება.
ეს კანონმდებლობა, რომელიც ლონდონის 2005 წლის ბომბდამშენების შემდეგ გაჩნდა, გამანადგურებელი ინსტრუმენტია ექსტრემიზმის წინააღმდეგ ბრძოლაში და მრავალი ეჭვმიტანილის პატიმრობა გამოიწვია.
ის საშუალებას აძლევს პოლიციას, დააკავოს ტერორიზმში ეჭვმიტანილები, იმ მოქმედებების საფუძველზე, რომლებიც თავდასხმისთვის მზადებას უკავშირდება — მაგალითად, სამიზნის კვლევა. მაგრამ ეს კანონიც ითხოვს მტკიცებულებას, რომ ეს მოქმედებები გარკვეულ იდეოლოგიურ მოტივზეა დამყარებული, როგორიცაა აკრძალულ დაჯგუფებებთან კავშირი.
ახალი, არატერორისტული დამნაშავისთვის განკუთვნილი კანონი გავრცელდება ბევრად უფრო ფართო სცენარებზე — მათ შორის ისეთებზე, როგორიცაა ნიკოლას პროსპერის საქმე, რომელიც სკოლის მასობრივი სროლის დაგეგმვის პროცესში იყო, როცა პოლიციამ დააკავა მისი ოჯახის განზრახ მკვლელობის გამო.
„ჩვენ ვხედავთ, როგორ იზრდება თინეიჯერების რაოდენობა, რომლებიც ინტერნეტში ექსტრემისტული კონტენტით თვითრადიკალიზაციას განიცდიან — პირდაპირ საკუთარ საძინებლებში,” — თქვა კუპერმა.
„ისინი ხედავენ დამახინჯებულ და扭曲ულ სამყაროს ციფრულ სივრცეში. ჩვენ უნდა უზრუნველვყოთ, რომ სისტემა შეძლებს რეაგირებას ამ ქმედებებზე, პარალელურად კი არ უნდა მოვადუნოთ ყურადღება იდეოლოგიურად მოტივირებული, უფრო ხანგრძლივი საფრთხეების მიმართ.“
სერიალი „ტერორის მდგომარეობა“ გაგრძელდება ორშაბათს BBC Radio 4-ზე და BBC Sounds-ზე.
