იაპონიის მმართველმა კოალიციამ დაკარგა უმრავლესობა ქვეყნის ზედა პალატაში, თუმცა პრემიერ-მინისტრმა შიგერუ იშიბამ განაცხადა, რომ გადადგომას არ აპირებს.
კვირას, მოქალაქეები წევრებს ირჩევდნენ ზედა პალატისთვის, იმ ფონზე, როცა ქვეყნის მოსახლეობაში უკმაყოფილება მზარდი ფასებისა და აშშ-ს ტარიფების მუქარის გამო მატულობდა. კოალიცია შედგება მმართველი ლიბერალ-დემოკრატიული პარტიისა (LDP) და მისი უმცროსი პარტნიორის, კომეიტოსგან.
არჩევნების შედეგების გამოცხადების შემდეგ იშიბამ განაცხადა, რომ “საფიქრალად იღებს ამ მკაცრ შედეგს” და ყურადღებას კონცენტრირებს სავაჭრო მოლაპარაკებებზე.
უკვე გასულ წელს, კოალიციამ დაკარგა უმრავლესობა იაპონიის ქვედა (მნიშვნელოვან) პალატაში, რაც მათ გავლენას მნიშვნელოვნად შეასუსტებს. გამარჯვებისთვის მმართველ კოალიციას ესაჭიროებოდა სულ მცირე 50 ადგილი 248-ადგილიან პალატაში. ეროვნული მაუწყებლის NHK-ს ცნობით, საბოლოო შედეგების გამოცხადებამდე ერთი ადგილის გარდა, კოალიცია მხოლოდ 47 ადგილს ფლობდა.
ზედა პალატაში ვადის ხანგრძლივობა ექვსი წელია და ამჯერად მისი ნახევარი ირჩეოდა.
კანდის საერთაშორისო კვლევების უნივერსიტეტის ლექტორმა, იაპონისტიკის სპეციალისტმა ჯეფრი ჰოლმა BBC News-ს განუცხადა, რომ უკიდურესად მემარჯვენე პარტიების მხარდაჭერა შეიბამ მზარდი იყო და მათ დააკლეს მმართველ პარტიას.
“იშიბა ბევრი აბეს მომხრისთვის საკმარისად კონსერვატულად არ ითვლება”, – განმარტა მან.
“ისინი ფიქრობენ, რომ მას არ აქვს ეროვნული ისტორიის შესახებ ის გამოკვეთილი და მტკიცე შეხედულება, რაც აბეს ქონდა, და არც ჩინეთის მიმართ აქვს მკაცრი პოზიცია”.
სინძო აბე – ლიბერალ-დემოკრატიული პარტიის ყოფილი ლიდერი და იაპონიის ყველაზე ხანგრძლივი მმართველი პრემიერ-მინისტრი – ქვეყანას ორჯერ ხელმძღვანელობდა: 2006-2007 წლებში და 2012-2020 წლებში.
ჰოლის თქმით, პარტიის გარკვეული მხარდაჭერა გადავიდა სანსეიტოს პარტიაზე, რომელთაც ზედა პალატაში უკვე შეუძლიათ ხმამაღალი განცხადებები, რაც აქამდე იშვიათად ისმოდა — მათ შორის შეთქმულების თეორიები, ანტი-უცხოელთა რიტორიკა და ისტორიაზე რევიზიონისტული შეხედულებები.
იშიბას ცენტრისტულ-მემარჯვენე პარტიას 1955 წლიდან მუდმივად უმართავს იაპონია, მიუხედავად ლიდერებში ხშირად ცვლისა.
ეს შედეგები ნათლად აჩვენებს ამომრჩეველთა უკმაყოფილებას იშიბასთან, რომელმაც ვერ მოახერხა ნდობის მოპოვება — ქვეყანას კი იმ დროისთვის მართავდა ეკონომიკური გამოწვევები, ცხოვრების ხარჯების კრიზისი და აშშ-სთან სავაჭრო მოლაპარაკებები.
მოსახლეობის დიდი ნაწილისთვის ასევე დაძაბულობის წყაროა ინფლაცია — განსაკუთრებით ბრინჯის ფასის ზრდა — და პოლიტიკური სკანდალების სერია, რაც ბოლო წლებში ლიბერალ-დემოკრატიულ პარტიას აწუხებდა.
ბოლო სამი პრემიერი, რომლებსაც ზედა პალატაში უმრავლესობა დაკარგეს, ორ თვეში გადადგნენ. ანალიტიკოსები ვარაუდობდნენ, რომ ამ არჩევნებში მტკივნეული მარცხი შესაძლოა ანალოგიურ შედეგამდე მიიყვანოს იშიბაც.
ამის ფონზე, პარტიის სხვა გამოჩენილ ლიდერებსაც ეძლევათ შანსი ლიდერობაზე, მათ შორის — სანაე ტაკაიჩის, რომელმაც წინა წელს იშიბასთან პარტიის ლიდერის არჩევნებში მეორე ადგილი დაიკავა; ასევე ტაკაიუკი კობაიაშის, ყოფილი ეკონომიკური უსაფრთხოების მინისტრს; და შინჯირო კოიზუმის, ყოფილი პრემიერ-მინიტრის, ჯუნიჩირო კოიზუმის შვილს.
ნებისმიერი ამისმაგვარი ცვლილება პარტიის შიგნით აუცილებლად წარმოქმნის პოლიტიკურ დაძაბულობას და გამოიწვევს მთავრობაზე გავლენას, განსაკუთრებით აშშ-იაპონიის მოლაპარაკებების ამ სენსიტიურ ეტაპზე.
ორშაბათს, ტოკიოს საფონდო ბირჟა დაბრკოლების გამო დახურული იყო, თუმცა იაპონურ იენას კურსი მყარად გაუმჯობესდა სხვა მთავარ ვალუტებთან მიმართებით — რაც მიანიშნებს იმაზე, რომ ინვესტორებმა შედეგები წინასწარ შეაფასეს.
მმართველი კოალიციის მხარდაჭერა სავარაუდოდ შეასუსტა პატარა, მემარჯვენე სანსეიტოს პარტიამ, რომელიც ანტი-იმიგრაციული აქტიური დისკურსითა და “იაპონია უპირველეს ყოვლისა” ლოზუნგით ამომრჩევლებში პოპულარობას იხვეწდა.
სანსეიტო პირველად გამოჩნდა ფართო ფოკუსში YouTube-ზე, COVID-19-ის პანდემიის დროს, სადაც ვაქცინებზე შეთქმულების თეორიებსა და გლობალური ელიტის “კლანზე” საუბრობდნენ.
რადიკალური ნაციონალისტური რიტორიკა მათ პოპულარობას აძლიერებდა კვირის არჩევნებისკენ, რადგან იმიგრაციასა და უცხო მოსახლეობასთან დაკავშირებული საკითხები რამდენიმე პარტიის წინასაარჩევნო კამპანიაში ცენტრალურ თემად იქცა.
იაპონია, რომელიც ცნობილია იზოლაციური კულტურითა და მკაცრი საიმიგრაციო პოლიტიკით, ბოლო წლებში უცხო მოსახლეობისა და ტურისტების რაოდენობის რეკორდულ ზრდას განიცდიდა. ეს ზრდა ფასებს ამაღლებს ადგილობრივებისთვის და ზოგიერთისთვის იწვევს შიშს, რომ უცხოელები მათი ქვეყნის კეთილდღეობას იყენებენ, რაც უკმაყოფილებას აძლიერებს.
ამავე ფონსემზე, იშიბამ გასულ კვირას წამოიწყო სპეციალური სამუშაო ჯგუფი, რომლის მიზანია იბრძოლოს “უცხოელ მოქალაქეთა მიერ ჩადენილი დანაშაულისა და დისკომფორტის გამომწვევი ქმედებების წინააღმდეგ”, რაც მოიცავს იმიგრაციას, მიწის შესყიდვებსა და სოციალური დაზღვევის წაუხდელი გადასახადების საკითხებს.
