ბრიტანეთში 2024 წლის პირველ ნახევარში ავტომობილებისა და ფურგონების წარმოება 1953 წლის შემდეგ ყველაზე დაბალ ნიშნულზე დაეცა — თუ არ ჩავთვლით კოვიდის პანდემიის დროს წარმოების შეჩერებას.
მანქანების წარმოება წლიურ ჭრილში 7.3%-ით შემცირდა, ხოლო Luton-ში მდებარე Vauxhall-ის ქარხნის დახურვამ ფურგონების წარმოება 45%-ით შეამცირა. ამ მონაცემებს ვიღებთ ავტომწარმოებლებისა და მოვაჭრეების საზოგადოებიდან (SMMT).
აშშ-თან ტარიფების გაურკვევლობა, რომელიც დიდი ბრიტანეთის ავტომწარმოებლებისთვის სიდიდით მეორე ბაზარია, გახდა მიზეზი იმისა, რომ ზოგმა კომპანიამ უარი თქვა წარმოების გაგრძელებასა თუ ზრდაზე 2024 წლის პირველ ნახევარში.
მიუხედავად ამისა, 30 ივნისიდან ამოქმედდა აშშ-სა და დიდი ბრიტანეთის შეთანხმება, რომელმაც ტარიფები 27.5%-დან 10%-მდე შეამცირა. შედეგად, ივნისში ავტომობილების წარმოების მცირე ზრდა დაფიქსირდა.
SMMT იმედოვნებს, რომ ეს ნაბიჯები გაამყარებს ნდობას სექტორში. მთავრობა კი აცხადებს, რომ მისი ელექტრომობილების (EV) გრანტები აძლიერებს ინდუსტრიას.
SMMT მიესალმა გრანტების დაბრუნებას, თუმცა აღნიშნა, რომ ახალ სისტემას აკლია სიცხადე და მის შემოღებამდე ინდუსტრიასთან კონსულტაცია არ გასულა.
Mike Hawes-მა, SMMT-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, წარმოების მაჩვენებლებს “დამთრგუნველი” უწოდა, თუმცა თქვა, რომ იმედოვნებს, ეს იქნება სექტორისთვის ყველაზე მძიმე პერიოდად შერჩენილი და ახლიდან განვითარდება.
ჰოუსის თქმით, მთავრობის მიზანი – 2035 წლისთვის წელიწადში 1.3 მილიონი ავტომობილის წარმოება – რთულად მისაღწევია დღევანდელი მდგომარეობიდან გამომდინარე. მისი თქმით, მიზნის მისაღწევად აუცილებელია მინიმუმ ერთი ან ორი ახალი მწარმოებლის შემოსვლა დიდ ბრიტანეთში.
ელექტრიფიცირებული ავტომობილების — მათ შორის ბატარეაზე მომუშავე, ჰიბრიდული და დამუხტვადი ჰიბრიდების — წარმოება 1.8%-ით გაიზარდა. ამ ტიპის მანქანებმა ყველა წარმოებული ავტომანქანის 40%-ზე მეტი შეადგინა, რაც რეკორდული მაჩვენებელია.
გასულ კვირას მთავრობამ დაადასტურა, რომ გარკვეულ ელექტრომობილებზე, რომელთა ფასი არ აღემატება £37,000-ს, გრანტი £3,750-მდე დაბრუნდება.
მიუხედავად იმისა, რომ SMMT მიესალმა 2022 წელს გაუქმებული წახალისებების დაბრუნებას, ჯერ კიდევ არ არის ნათელი, რომელი მოდელები მიიღებენ ფასდაკლებას.
მანქანისა და მისი ბატარიის წარმოების შედეგად გამოყოფილი ნახშირბადის დონე იქნება გადამწყვეტი ფაქტორი გრანტის მისაღებად. გრანტები მხოლოდ იმ მწარმოებლებს გადაეცემათ, რომლებმაც დანერგეს მეცნიერულად დასაბუთებული, ე.წ. science-based მიზნები. თუმცა ამ მიზნების ზუსტი კრიტერიუმები მთავრობას ჯერ არ გამოუქვეყნებია.
ცნობილია, რომ ჩინური და კორეული ბრენდების ავტომობილები, სავარაუდოდ, არ დააკმაყოფილებენ სტანდარტებს, თუმცა სხვა დეტალები ჯერ ბოლომდე უცნობია.
Hawes-მა განაცხადა: “პრობლემაა ის, რომ ჩვენ ჯერ არ ვიცით. არავინ იცის — არც კი მთავრობამ მთლიანად, — რომელი მოდელები და ბრენდები მიიღებენ გრანტს.”
“ინდუსტრია ჯერ კიდევ ცდილობს გაერკვეს წესებში. ამ ეტაპზე ვერცერთი დილერი ვერ გეტყვით, კონკრეტული ავტომობილი მიიღებს თუ არა გრანტს.”
მისი თქმით, აუცილებელია მკაფიო მითითებები სწრაფად, განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ სექტემბერი ახალი ავტომობილების რეგისტრაციებისთვის მეორე ყველაზე მნიშვნელოვანი თვეა.
ტრანსპორტის დეპარტამენტის წარმომადგენელი აცხადებს, რომ “მრავალი მოდელი იქნება შესაბამისი ელექტრომობილის გრანტის მისაღებად, რაც მნიშვნელოვნად დაეხმარება ინდუსტრიას და აგრეთვე მიანიჭებს მნიშვნელოვანი დანაზოგს მძღოლებს”.
“გვინდა, რომ ფასდაკლების პროგრამა ხელმისაწვდომი გახდეს რაც შეიძლება მალე და ვმუშაობთ მწარმოებლებთან, რათა გავუმარტივოთ მათ განაცხადების პროცესი”, — დაამატეს მათ.
£650 მილიონიანი გრანტის თანხა გაიცემა იმ პრინციპით, ვინც პირველი შეიტანს განაცხადს, ის მიიღებს დაფინანსებას.
