საერთაშორისო შეშფოთება გაიზარდა მას შემდეგ, რაც გაეროს სურსათის მსოფლიო პროგრამამ (WFP) განაცხადა, რომ ღაზაში მოსახლეობის თითქმის მესამედი რამდენიმე დღეა, რაც საკვებს ვერ იღებს.
„ქალებისა და ბავშვების ცხოველმყოფელობა საფრთხეშია – 90,000 ადამიანს სწრაფად სჭირდება მკურნალობა კვების ნაკლოვანების გამო,“ – ნათქვამია ორგანიზაციის განცხადებაში.
შიმშილის შესახებ გაფრთხილებები ამ კვირაში კიდევ უფრო გამწვავდა. პარასკევს, ჰამასის მართვითი ღაზის ჯანდაცვის სამინისტროს თანახმად, არასრულფასოვანი კვებისგან კიდევ 9 ადამიანი გარდაიცვალა – რის შედეგადაც ომის დაწყების შემდეგ ასეთი გარდაცვალებების რაოდენობა 122-მდე გაიზარდა.
ისრაელი, რომელიც აკონტროლებს ღაზაში ჰუმანიტარული დახმარების შესვლას, ამბობს, რომ დახმარების შეჩერება არ ხდება და ნებისმიერ პრობლემაში ჰამასს ადანაშაულებს.
პარასკევს, ერთ-ერთმა ისრაელმა უსაფრთხოების წარმომადგენელმა თქვა, რომ შესაძლოა უახლოეს დღეებში დახმარების საჰაერო გზით მიწოდება მიმართოს. თუმცა, ჰუმანიტარული ორგანიზაციები ხშირად მიუთითებენ, რომ ეს არაეფექტური გზაა.
ადგილობრივმა მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ არაბთა გაერთიანებული ემირატები და იორდანია აპირებდნენ ამ საჰაერო დახმარების გაშვებას, მაგრამ იორდანიის მაღალი თანამდებობის პირმა BBC-ს განუცხადა, რომ მათი არმია ჯერ არ მიუღია თანხმობა ისრაელისგან.
გაერო ასეთ ნაბიჯებს „მოქმედების არქონის მცდარ გადატანად“ აფასებს.
ეს ნაბიჯი საერთაშორისო საზოგადოების მზარდ შეშფოთებას მოჰყვა ღაზაში ჰუმანიტარულ მდგომარეობასთან დაკავშირებით.
პარასკევს, გერმანია, საფრანგეთი და დიდი ბრიტანეთი მოუწოდეს ისრაელს, რომ „დაუყოვნებლივ მოხსნას შეზღუდვები ჰუმანიტარული დახმარების ნაკადზე“.
საერთო განცხადებაში, ქვეყნები მოითხოვდნენ დაუყოვნებლივ შეწყვიტოს ღაზაში მიმდინარე „ჰუმანიტარული კატასტროფა“ და ასევე ომი, ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ ისრაელმა უნდა დაიცვას საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის პირობები.
„ცივილური მოსახლეობისათვის აუცილებელი ჰუმანიტარული დახმარების შეჩერება მიუღებელია,“ – ნათქვამია განცხადებაში.
გაეროს გენერალურმა მდივანმა, ანტონიო გუტერეშმა, საერთაშორისო საზოგადოების გულგრილობასა და უმოქმედობაზე ისაუბრა: „ვერ ავხსნი იმ გულგრილობის და უმოქმედობის დონეს რაც ვიხილეთ საერთაშორისო საზოგადოებიდან – ეს არის თანაგრძნობის, სიმართლისა და ადამიანობის ნაკლებობა.“
Amnesty International-ის დამკვიდრებულ ასამბლეაზე გამოსვლისას, გუტერეშმა აღნიშნა, რომ 27 მაისის შემდეგ, როდესაც აშშ-ისა და ისრაელის მხარდაჭერით შეიქმნა Gaza Humanitarian Foundation (GHF) გაეროს სისტემის ალტერნატივად, 1,000-ზე მეტი პალესტინელი დაიღუპა საკვების მისაღებად მცდელობისას.
BBC-სთან საუბარში, ამერიკელმა უსაფრთხოების კონტრაქტორმა, რომელიც მაისსა და ივნისში მუშაობდა GHF-ში, განაცხადა, რომ „უცვლელად… გახდა ომის დანაშაულების მოწმე“.
ენტონი აგილარმა თქვა, რომ ნახა როგორ ესროდნენ ისრაელის ჯარისკაცები და ამერიკელი კონტრაქტორები ცოცხალი ტყვიებით, არტილერიით, მორტირებით და ტანკებიდან ცეცხლით სამოქალაქო პირებს, რომლებიც საკვების მისაღებად იყვნენ შეკრებილნი.
„ჩემი სამხედრო კარიერის განმავლობაში არასდროს მენახა ასეთი სისასტიკე და პროცესების გარეშე, უთანხმოების გარეშე ძალის გამოყენება მოსახლეობაზე, როგორც ეს ღაზაში მოხდა ისრაელის და ამერიკელი კონტრაქტორების მხრიდან,“ – თქვა მან.
GHF-მა პასუხად განაცხადა, რომ ეს ბრალდებები „კატეგორიულად მცდარია“ და გამოითქვა იმ პირისგან, რომელიც „ორგანიზაციამ ერთი თვის წინ მოხსნა არასათანადო ქცევის გამო“.
ამგვარ ფონს ფონად ემატება უჩვეულობა იმასთან დაკავშირებით, რაც შეეხება ახალი ზავისა და ტყვეების გათავისუფლების შეთანხმების მომავალს – მას შემდეგ, რაც აშშ-ს და ისრაელის მოლაპარაკეები ქატარს დატოვეს.
აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა აღნიშნა, რომ ჰამასს „სახალხოდ შეთანხმების მიღწევა არ სურს“ და დაამატა: „ვფიქრობ, მათ სიკვდილი სურთ“.
ჰამასმა სინანული გამოხატა აშშ-ის განცხადების გამო. ორგანიზაციის ერთ-ერთმა მაღალჩინოსანმა BBC-ს განუცხადა, რომ შუამავლებისგან მიიღეს ინფორმაცია, რომ მოლაპარაკებები არ ჩაშლილა და ისრაელის დელეგაცია შეიძლება მომავალ კვირაში დაუბრუნდეს დოჰას.
ისრაელმა ომი ღაზაში 2023 წლის 7 ოქტომბერს დაიწყო მას შემდეგ, რაც ჰამასის ხელმძღვანელობით განხორციელებული თავდასხმის შედეგად სამხრეთ ისრაელში დაახლოებით 1,200 ადამიანი დაიღუპა და 251 ტყვედ აიყვანეს.
ჰამასის ჯანდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, მას შემდეგ ღაზაში 59,000-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა.
მარტის დასაწყისში ისრაელმა მთლიანად დაბლოკა დახმარების მიწოდება და ორი კვირის შემდეგ აღადგინა სამხედრო შეტევა, რაც ორ თვიანი ზავის შეწყვეტით დასრულდა. მათ განაცხადეს, რომ ამით სურდათ ჰამასზე ზეწოლა, რათა გათავისუფლებულიყვნენ დარჩენილი ტყვეები.
მიუხედავად იმისა, რომ თითქმის ორი თვის შემდეგ ბლოკადა ნაწილობრივ მოიხსნა გლობალური ექსპერტების შიმშილის შესახებ გაფრთხილებების ფონზე, საკვების, მედიკამენტებისა და საწვავის დეფიციტი გაუარესდა.
მოსახლეობის უმეტესობა არაერთხელ თეატრიალდაწინავეა და 90%-ზე მეტი სახლი დაზიანებული ან განადგურებულია.
ხუთშაბათს, საფრანგეთმა გამოაცხადა, რომ სექტემბერში ოფიციალურად ცნობს პალესტინის სახელმწიფოს – რამაც ისრაელის და მისი მთავარი მოკავშირის, აშშ-ის გაღიზიანება გამოიწვია.
ერთი დღით შემდეგ, დიდი ბრიტანეთის პარლამენტის წევრების მესამედმა ხელმოწერა გაუკეთა წერილს პრემიერ-მინისტრ კეირ სტარმერს, სადაც სთხოვენ, რომ დიდმა ბრიტანეთმა analოგიური ნაბიჯი გადადგას.
თუმცა სერ კეირმა მიანიშნა, რომ ამგვარი ნაბიჯი უცბად არ განიხილება – ეს უნდა იყოს ნაწილი „ფართო გეგმისა, რომელიც საბოლოოდ ორი სახელმწიფოს – ებრაული და პალესტინური – გვერდიგვერდ არსებობას უზრუნველყოფს“.
