ისრაელის სამხედრო ძალების განცხადებით, მათ ‘ბოლო დროს’ განახორციელეს ჰუმანიტარული დახმარების ჰაერიდან მიწოდება ღაზას სექტორისთვის, რაც მოჰყვა საერთაშორისო ზეწოლას და პალესტინურ ტერიტორიაზე მზარდ შიმშილის კრიზისს.
კვირა დილით გავრცელებულ განცხადებაში ისრაელის თავდაცვის ძალებმა (IDF) აღნიშნეს, რომ ჰაერიდან მიწოდებული დახმარება მოიცავდა შვიდი ერთეული პროდუქტებით სავსე პაკეტს, რომლებშიც იყო ფქვილი, შაქარი და დაკონსერვებული საკვები.
ადრე ისრაელმა თქვა, რომ მზად იყო გაეხსნა ჰუმანიტარული დერეფნები, რათა გაეროს ქარავნებს მათთვის დაშვება ღაზაში მიეცა.
ეს ნაბიჯი მაშინ გადაიდგა, როცა იზრდებოდა საერთაშორისო მოწოდებები ისრაელისადმი ღაზაში მეტი დახმარების შეშვებაზე და პარალელურად გაჩნდა გაფრთხილება მასობრივი შიმშილისა, რომელიც გამოწვეული იყო უკვე მრავალი თვის განმავლობაში ორ მილიონზე მეტ მოსახლეზე შეზღუდული რესურსების მიწოდებით. ისრაელი უარყოფს, როგორც თავად უწოდებს, “შიმშილის განზრახ გამოწვევის მცდარ ბრალდებებს”.
განცხადებაში თავდაცვის ძალები აღნიშნავენ, რომ ჰაერიდან დახმარების მიწოდება განხორციელდა საერთაშორისო ორგანიზაციებთან კოორდინაციით და ხელმძღვანელობდა კოგატი – ისრაელის სამხედრო სტრუქტურა, რომელიც დახმარების ღაზაში შეტანას აკონტროლებს.
სამხედროებმა ასევე გამოაქვეყნეს ვიდეო, რომელიც სავარაუდოდ აჩვენებს, თუ როგორ ვარდებოდა თვითმფრინავიდან დახმარება. კადრების სისწორე ჯერ დამოუკიდებლად დადასტურებული არ არის.
პალესტინელი ოფიციალური პირები ჯერ არ გამოხმაურებიან ამ ჰაერიდან დახმარების მიწოდების განცხადებას.
შაბათს გვიან ღამით IDF-მა თქვა, რომ დაიწყო ‘ქმედებათა სერია, რომელიც მიმართულია ღაზას სექტორში ჰუმანიტარული რეაგირების გაუმჯობესებისკენ’ და რომ მზად არის მოაწყოს ‘ჰუმანიტარული პაუზები მაღალმჭიდროიან რაიონებში’.
ისრაელი ასევე აცხადებს, რომ განაახლა დენის მიწოდება ღაზის წყლის მარილიანობისგან გამწმენდ ქარხანას, რომელიც დაახლოებით 900,000 მოსახლეს მოემსახურება.
ისრაელმა მარტის დასაწყისში სრულად შეწყვიტა ღაზაში პროდუქციების მიწოდება და მაისიდან განაახლა ეს შეზღუდული წესით.
აშშ-სთან ერთად ისრაელმა დაუჭირა მხარი ღაზას ჰუმანიტარულ ფონდს (GHF) და მისცა უფლება იმისა, რომ აქტიურობა ღაზის ტერიტორიაზე განეხორციელებინა.
მას შემდეგ, რაც GHF-ის აქტივობები მაისის ბოლოს დაიწყო, თითქმის ყოველდღიურად ვრცელდება ცნობები იმის შესახებ, რომ პალესტინელები იღუპებიან დახმარების დონაციის ადგილებში. მოწმეებმა უთხრეს BBC-ს, რომ მათი უმეტესობა ისრაელის სამხედროების მიერ იქნა დახვრეტილი. ისრაელი ამბობს, რომ მისი ჯარები მხოლოდ გამაფრთხილებელ გასროლებს აპირებენ და არ ეთანხმება პუბლიკაციებში გავრცელებულ სიკვდილიანობის მაჩვენებლებს. ისრაელის მტკიცებით, ვითარების არევაში მონაწილეობს ჰამასი.
გაეროს, ჰუმანიტარული ორგანიზაციებისა და ისრაელის ზოგიერთი მოკავშირის მიერ წამოწეულია ბრალდებები იმისა, რომ ისრაელი პასუხისმგებელია ღაზაში მზარდ საკვებ კრიზისზე და მოწოდებულია, რომ უზრუნველყოფილი იქნას დახმარების შეუზღუდავი შეშვება და განაწილება, რადგან ჰამასის მიერ კონტროლირებადმა ჯანმრთელობის სამინისტრომ განაცხადა, რომ ათეულობით ადამიანი შიმშილით იღუპება. შაბათს მათ თქვეს, რომ ბოლო დღეებში გარდაცვლილთა რიცხვი 125-ს აღწევს, მათ შორის 85 ბავშვია.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ხელმძღვანელმა, ტედროს ადანომ გებრეიესუსმა, ამ ვითარებას უწოდა ‘ადამიანის გამოწვეული მასობრივი შიმშილი’.
თავდაცვის ძალებმა განაცხადეს, რომ ღაზაში მოსახლეობაზე საკვების განაწილებაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება გაეროს და საერთაშორისო ჰუმანიტარულ ორგანოებს და მათ ემსახურებათ უზრუნველყონ, რომ დახმარება ჰამასამდე არ მივიდეს.
შაბათს ისრაელის ამ ქმედებების ფონზე ცნობილი გახდა, რომ ქვეყანამ დათანხმდა იორდანიისა და არაბთა გაერთიანებული საემიროების—inინგლისის მხარდაჭერილი—გეგმას დახმარების თვითმფრინავიდან მიწოდების შესახებ ღაზაში. თუმცა ჰუმანიტარული ორგანიზაციები აცხადებენ, რომ მსგავსი ძალისხმევა ვერ გადაწყვეტს ღაზელების შიმშილის პრობლემას.
გაეროს პალესტინელთა ლტოლვილთა სააგენტოს (UNRWA) ხელმძღვანელმა, ფილიპ ლაზარინიმ, განაცხადა, რომ ჰაერიდან დახმარების მიწოდება ‘ძვირი, არაეფექტური და შესაძლოა სიცოცხლისთვის საშიშიც იყოს’, თუ ეს არასწორად განხორციელდა.
ლაზარინიმ აღნიშნა, რომ მის ორგანიზაციას იორდანიაში და ეგვიპტეში ‘დაახლოებით 6,000 სატვირთო მანქანის დახმარება აქვს მზად’, რომელიც ელოდება ღაზაში შეშვებას. ისრაელს მოუწოდა: ‘მოხდინონ ალყის მოხსნა, გააღონ კარები და უზრუნველყონ უსაფრთხო მოძრაობა და ღირსეული წვდომა იმ ადამიანებისთვის, ვისაც დახმარება ესაჭიროება’.
BBC-მ შაბათს ესაუბრა რამდენიმე ღაზელს, რომლებიც შეშფოთებულნი არიან იმით, რომ ჰაერიდან მიწოდებულმა დახმარებამ შეიძლება “სერიოზული ზიანი მოიტანოს”.
ერთმა კაცმა, რომელიც სექტორის ჩრდილოეთ ნაწილში ცხოვრობს, BBC Arabic-ის გადაცემაში თქვა, რომ ეს პროცესი იყო ‘უსაფრთხოების გარანტიის გარეშე’ და ‘წინა წელს მსგავსი მცდელობისას მრავალი ტრაგედია გამოიწვია’.
‘როდესაც დახმარება ჰაერიდან ეშვება, არსებობს რისკი, რომ ის პირდაპირ კარავზე დაეცეს, რაც შეიძლება სერიოზულ ზიანს წარმოადგენდეს – მათ შორის ადამიანების დაშავდა ან სიკვეთიც’, — დასძინა მან.
ამასობაში, პალესტინელები dehydration-თან ერთად შიმშილთან ბრძოლას აგრძელებენ. ერთმა ქალმა BBC-ს უთხრა: ‘ვცხოვრობთ საკვების და სასმელის გარეშე. არც საჭმელი, არც პური, და არც წყალი’.
ისრაელმა ღაზაში ომი მას შემდეგ დაიწყო, რაც ჰამასმა 2023 წლის 7 ოქტომბერს სამხრეთ ისრაელზე თავდასხმა განახორციელა. იმ დღეს დაახლოებით 1,200 ადამიანი დაიღუპა და 251 მძევლად წაყვანიეს.
მას შემდეგ ღაზაში, ჰამასის მიერ კონტროლირებადი ჯანმრთელობის სამინისტროს მიხედვით, 59,000-ზე მეტი ადამიანი მოკვდა.
