ევროპის ორი უმსხვილესი ეკონომიკის ლიდერები უარყოფითი რეაქციით შეხვდნენ სავაჭრო შეთანხმებას, რომელიც ევროკომისიის პრეზიდენტ ურსულა ფონ დერ ლაიენსა და აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს შორის გაფორმდა.
გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა განაცხადა, რომ ეს შეთანხმება „მნიშვნელოვნად ავნებს“ მისი ქვეყნის ფინანსებს, ხოლო საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრმა ფრანსუა ბაირუმ აღნიშნა, რომ ეს „მორჩილების ტოლფასია“.
მთელ ევროკავშირში რეაქცია მკვეთრად უარყოფითი იყო, თუმცა რამდენიმე დედაქალაქმა აღიარა, რომ ასეთი არათანაბარი შეთანხმების გაფორმება მართებული იყო სრული სავაჭრო ომის თავიდან აცილების მიზნით.
შეთანხმების თანახმად, ევროკავშირის უმეტეს ექსპორტზე აშშ-ში დაწესდება 15%-იანი ტარიფი – რაც ტრამპის საწყის მუქარაზე ორჯერ ნაკლებია. სანაცვლოდ ევროპა მეტ ამერიკულ ენერგიას შეიძენს და შეამცირებს გარკვეულ იმპორტებზე გადასახადებს.
ტრამპის ტურნბერის გოლფის კლუბში შიდა მოლაპარაკებების შემდეგ, ფონ დერ ლაიენმა შეთანხმებას „გიგანტური გარიგება“ უწოდა, ხოლო ტრამპმა განაცხადა, რომ ეს შეთანხმება კიდევ უფრო დააახლოებს აშშ-ს და ევროკავშირს.
შეთანხმების გასამტკიცებლად ევროკავშირის ყველა 27 წევრი სახელმწიფოს თანხმობაა საჭირო, რომელთაც განსხვავებული ინტერესები და დამოკიდებულება აქვთ აშშ-ში საქონლის ექსპორტზე.
მიუხედავად იმისა, რომ არც ერთმა ქვეყანამ არ მიუთითა, თითქოს აპირებს ხელის შეშლას შეთანხმების ძალაში შესვლისთვის, ევროპელ ლიდერებს შორის დღესასწაული არ ყოფილა.
მერცმა გააფრთხილა, რომ აღნიშნული შეთანხმება უარყოფითად იმოქმედებს როგორც აშშ-ის, ასევე ევროპის ეკონომიკებზე, თუმცა აღნიშნა, რომ ბრიუსელის მოლაპარაკეთა ჯგუფს „მეტი მიღწევის მოლოდინი ვერ ექნებოდა“, როცა მის წინაშე იდგა პრეზიდენტი, რომელიც მიზნად ისახავდა 주요 სავაჭრო პარტნიორებთან ბალანსის აღდგენას.
ბაირუმ კი უფრო მკაცრად გააკრიტიკა: X-ზე დაწერა – „ეს არის შავი დღე, როცა თავისუფალი ხალხის ალიანსი, რომელიც შეიქმნა საერთო ღირებულებების დასაცავად, მორჩილებაზე თანხმდება“.
უნგრეთის პრემიერ-მინისტრმა ვიქტორ ორბანმა – ტრამპის ახლო მოკავშირემ – განაცხადა, რომ „ტრამპმა ფონ დერ ლაიენი საუზმეზე მიირთვა“.
ესპანეთის პრემიერ-მინისტრმა პედრო სანჩესმა თქვა, რომ შეთანხმებას „რატომღაც მხარს დაუჭერს – თუმცა ენთუზიაზმის გარეშე“.
ევროპაში გარკვეული შვება იგრძნეს იმით, რომ შესაძლებელი გახდა შეთანხმების მიღწევა.
ფინეთის პრემიერ-მინისტრმა თქვა, რომ შეთანხმება „საუკეთესო პროგნოზირებულობას“ უზრუნველყოფს, ხოლო ირლანდიის სავაჭრო მინისტრმა საიმონ ჰარისმა აღნიშნა, რომ ეს გარიგება აუცილებელ სტაბილურობას tilbyr „სამუშაო ადგილებისთვის, ეკონომიკური ზრდისა და ინვესტიციებისთვის“.
ორშაბათს გამართულ პრესკონფერენციაზე ევროკავშირის ვაჭრობის კომისარმა მაროეშ შევჩოვიჩმა შეთანხმება აღწერა, როგორც „საუკეთესო ვარიანტი ძალიან რთულ გარემოებებში“.
მან ხაზგასმით აღნიშნა შეთანხმების უსაფრთხოების მნიშვნელობა – განსაკუთრებით უკრაინის ომის კონტექსტში. მისივე თქმით, დღეს აუცილებელია აშშ-სთან „გეოპოლიტიკურ საკითხებზე თანხვედრა“, რაც გარკვეულ „დამატებით ფასს“ მოითხოვს.
ბოლო კვირებში, როდესაც საბოლოო მოლაპარაკებები ემზადებოდა, ევროკავშირის რამდენიმე ლიდერს სურდა უფრო აქტიური ზეწოლა მოხდენილიყო ტრამპზე — მაგალითად, ე.წ. ანტი-შანტაჟის ზომების გამოყენებით, რაც ამერიკულ კომპანიებს ევროკავშირის ბაზარზე წვდომას შეუზღუდავდა.
თუმცა, 30%-იანი ტარიფის საფრთხის ქვეშ, ევროკავშირმა წევრების სახელით შეთანხმება დადეს – შეთანხმება, რომელიც რეალურად ეკონომიკურ ზიანს მიაყენებს, თუმცა ბევრად მცირე მასშტაბით, ვიდრე მაშინ იყო მოსალოდნელი, როცა ტრამპმა ტარიფებით დაემუქრა.
ფონ დერ ლაიენი კვირას ცდილობდა შეთანხმება წარმატებად წარმოეჩინა – თუმცა ორშაბათს მისი პოლიტიკური ჯგუფის, ევროპული სახალხო პარტიის ლიდერმა მანფრედ ვებერმა ის „ზიანის მინიმიზაციის მცდელობად“ შეაფასა.
მიუხედავად იმისა, რომ შეთანხმების ძირითადი მონახაზი უკვე არსებობს, დეტალები ტექნიკური მოლაპარაკებების შედეგად დაზუსტდება.
საწყისი რეაქცია აშშ-ში ბიზნეს წრეებიდანაც მცირე ენთუზიაზმით ხასიათდებოდა. ვაშინგტონში დაფუძნებულმა ეროვნული საგარეო ვაჭრობის საბჭომ განაცხადა, რომ ნებისმიერი შეთანხმება, რომელიც სავაჭრო ომს აცილებს, „მიჩნეულია პროგრესად“.
თუმცა, მათ გააფრთხილეს, რომ 15%-იანი ტარიფიდან მიღებული „დაბალი ვადიანი სარგებელი“ შესაძლოა საბოლოოდ აშშ-ის იზოლაციას და ძირეულად ნდობის დაკარგვას გამოიწვევს.
მანამდე არსებული საბაჟო თავისუფალი რეჟიმი, მათი თქმით, შესაძლებელს ხდიდა ისეთი სამრეწველო სექტორების, როგორებიცაა ავიაიშენების და ფარმაციის, წარმატებას ორივე მხარეს.
საწყის საქმიან ჩარჩოში, ორგანიზაციის თქმით, კვლავ რჩება რამდენიმე შემაშფოთებელი ევროკავშირის პოლიტიკა – მათ შორის ციფრული პოლიტიკა, რომელსაც ისინი „დისკრიმინაციულად“ მიიჩნევენ, და „არათანაბარი ფარმაცევტული ანაზღაურების პოლიტიკა“.
წყარო:
https://www.bbc.com/news/articles/c3ez97zv5y5o?at_medium=RSS&at_campaign=rss
