2025 წლის 1 სექტემბერს BBC-მ გამოაქვეყნა ინფორმაცია, რომლის მიხედვითაც მსოფლიოს წამყვანი სამართლებრივი და პოლიტიკის ექსპერტები ისრაელს ღაზას სექტორში გენოციდურ ქმედებებში ადანაშაულებენ. აღნიშნული განცხადება მტკიცებულებებზე და მრავალ საერთაშორისო კვლევაზეა დაფუძნებული. ექსპერტთა მსჯელობა ეფუძნება გაეროს გენოციდის კონვენციის კრიტერიუმებს, რომლის მიხედვითაც ეთნიკური ან ეროვნული ჯგუფის განზრახი გასანადგურებლად გადადგმული ნაბიჯები გენოციდად განიხილება.
ექსპერტების შეფასებით, ისრაელის მიერ ღაზას სექტორის მოსახლეობის წინააღმდეგ გრძელვადიან სამხედრო ოპერაციებსა და მათ შედეგად გამოწვეულ ჰუმანიტარულ კრიზისს აქვს გენოციდური ნიშნები. როგორც BBC წერს, ექსპერტების ცნობით, გასული წლის ოქტომბრიდან მოყოლებული, არსებული მონაცემები მიუთითებს იმაზე, რომ ღაზაში მშვიდობიან მოსახლეობაზე ზეწოლა სამიზნედ იქნა გამოყენებული. ამას მოჰყვა ათასობით სამოქალაქო პირის დაღუპვა და დასახიჩრება, ასევე სამედიცინო და ინფრასტრუქტურული სისტემების მასშტაბური დაზიანება.
გაეროს და სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაციების მონაცემებით, ღაზაში სამხედრო კამპანიის დაწყების შემდეგ ფიქსირდება სურსათის, წყლისა და მედიკამენტების მწვავე დეფიციტი. აღნიშნული გამოწვევები გავლენას ახდენს ნახევარ მილიონზე მეტ სამოქალაქო მოსახლეობაზე, რომელთა დიდი ნაწილი იძულებით გადაადგილდა საკუთარი სახლებიდან. ექსპერტების თქმით, დანაკარგების მასშტაბი და ჰუმანიტარული კრიზისის გაღრმავება კარგი მოწმობაა იმის, რომ საერთაშორისო სამართლის სერიოზული დარღვევები ხდება. მათი განცხადებით, „ღაზაში მიმდინარე დაპირისპირებებს მოჰყვა ფართო მასშტაბის განადგურება და მოსახლეობის მიზანმიმართული დევნა, რაც გენოციდის ფორმებს ემთხვევა.“
ისრაელის ხელისუფლების წარმომადგენლები უარყოფენ გენოციდის ბრალდებებს და აცხადებენ, რომ მათი მოქმედებები გამომდინარეობს თვითდაცვიდან და უსაფრთხოების გარანტიებიდან. თუმცა BBC ხაზს უსვამს, რომ საერთაშორისო საზოგადოების ნაწილი, მათ შორის გაეროს წარმომადგენლები, არაერთხელ გამოეხმაურნენ ღაზაში მომხდარ მოვლენებს და გამოძიების ჩატარების აუცილებლობაზე გააკეთეს განცხადებები.
BBC-ის ცნობით, რამდენიმე ქვეყანამ უკვე მიმართა სხვადასხვა საერთაშორისო სასამართლოს, რათა მოხდეს ღაზაში მიმდინარე ოპერაციების შეფასება და შესაძლო სამართლებრივი პასუხისგება. ექსპერტები აკონკრეტებენ, რომ გენოციდის შესახებ დასკვნა მხოლოდ კომპეტენტური სასამართლოს მიერ შეიძლება იყოს მიღებული, თუმცა არსებული მონაცემები და ანგარიშები სერიოზულ საფუძველს აძლევს საერთაშორისო საზოგადოებას რეაგირებისათვის.
ამჟამად გუნდები განაგრძობენ შემთხვევების დოკუმენტაციას და მოხდება ოფიციალური გამოძიების დაწყება. საერთაშორისო სამართლის ექსპერტები და უფლებადამცველები მიიჩნევენ, რომ უნდა გაძლიერდეს მონიტორინგი და გაჩნდეს რეალური გზები ჰუმანიტარული მდგომარეობის გაუმჯობესებისათვის ღაზაში. BBC-ს სტატიის დასკვნით, საკითხი კვლავაც ყურადღების ცენტრში რჩება და სავარაუდოდ, მსოფლიო თანამეგობრობის მსჯელობისა და რეაგირების საგანი იქნება უახლოესი თვეებისა და წლების განმავლობაში.
