საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (IMF) მიერ გამოქვეყნებული ანგარიში, „მსოფლიო ეკონომიკური პერსპექტივა, 2025 წლის ოქტომბერი“, ხაზს უსვამს გლობალური ეკონომიკის წინაშე მდგარ მნიშვნელოვან გამოწვევებსა და გაურკვევლობებს. ანგარიში ასახავს ეკონომიკური ზრდის შენელებულ ტემპსა და გლობალურ ბაზრებში არსებულ გაურკვევლობას, რაც განპირობებულია გარე და შიდა ფაქტორების ორდინაციით. ანგარიშში აღნიშნულია, რომ პანდემიის შემდეგ აღდგენის პროცესმა მნიშვნელოვნად შეანელა პროგრესი, სამომავლო პერსპექტივა კი კვლავ იმედის მომცემი არ არის.
2025 წელს, მსოფლიო ეკონომიკური ზრდა რჩება მდარე დონეზე. IMF-ის პროგნოზის მიხედვით, უმთავრესი გამოწვევებია გეოპოლიტიკური დაძაბულობები, სავალუტო რყევები და მაღალი ინფლაცია, რომელსაც უკავშირდება ფასების გაუჩერებელი ზრდა მრავალი ქვეყნისთვის. ამ კონტექსტში, ცენტრალურ ბანკებს უწევთ ოქროს შუალედის პოვნა მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრებასა და ეკონომიკური ზრდის მხარდაჭერას შორის.
ანგარიში ხაზს უსვამს განვითარებად ეკონომიკებში არსებული სირთულეების ზრდას. დეველოპინგ ქვეყნებს უწევთ დაუზუსტებლობათა მართვა ფინანსურ ბაზრებზე, შემოსავლების შემცირება, საზღვარგარეთის ინვესტიციების კლების პირობებში და საგარეო ვალის გაზრდა. მსგავსი შიდა გამოწვევები სხვადასხვა რეგიონისთვის მრავალ რისკს უქმნის, განსაკუთრებით კი იმ ქვეყნებში, სადაც პოლიტიკური სიტუაცია დაშლის ზღვარზეა.
კვლავ აქტუალურია კლიმატის ცვლილება, რომელიც დიდ გავლენას ახდენს როგორც ეკონომიკურ ინიციატივებზე, ასევე სოციალურ პირობებზე მსოფლიოში. IMF-ის ანგარიშში ხაზი გავლებულია მწვანე ინვესტიციების ნაკლებობასა და ნელი პროგრესზე ენერგეტიკული ტრანსფორმაციის მიმართულებით. ანგარიშის მიხედვით, საჭიროა მეტი ძალისხმევა მწვანე ცვლადების სავარაუდო შემცირების მიმართულებით, რათა გლობალურმა ეკონომიკამ მოახერხოს მდგრადობის უზრუნველყოფა.
2025 წლის ეკონომიკურ აქტივობას აღენიშნება სუსტი მატება უმეტესად განვითარებულ ქვეყნებში, გაიზარდა უთანასწორობა და სოციალური დისბალანსი. პანდემიით გამოწვეული ზეწოლის მიუხედავად, ზოგიერთი ინდუსტრია ზრდას განაგრძობს, განსაკუთრებით ტექნოლოგიურ სექტორში, მაშინ როდესაც მრეწველობის ტრადიციული დარგები გამოწვევების წინაშე დგანან. ანგარიშში ცალკე ხაზგასმულია მაღალი სამუშაოს უმუშევრობის მაჩვენებლები ახალგაზრდებსა და ქალებში, რაც სოციალური პოლიტიკების გამკაცრებას და მეტი სტრატეგიული ინვესტიციის საჭიროებას გულისხმობს.
რაც შეეხება ფინანსურ სექტორს, IMF აღნიშნავს საერთაშორისო ბაზრებზე არსებული ვოლატილობის ზრდას. ცვლადმა სასაქონლო ფასებმა, განსაკუთრებით ენერგორესურსების შემთხვევაში, გაზარდა უმნიშვნელოვანესი საქონლის ღირებულება და გამოიწვია ფინანსური დარტყმები როგორც მომხმარებლებზე, ასევე საწარმოებზე. მოგვარებადი რჩება ბანკების ფინანსური მდგრადობის საკითხები, განსაკუთრებით შედარებით მცირე საბანკო სისტემების მქონე სახელმწიფოებში.
უნდა აღინიშნოს, რომ საშუალო და გრძელვადიან პერსპექტივაში საჭიროა სწრაფი და ეფექტური გლობალური პოლიტიკური კოორდინაცია, მათ შორის, ვაჭრობით ურთიერთობებსა და ეკონომიკური სტიმულების პოლიტიკაში. IMF სთავაზობს ქვეყნებს გააძლიერონ თანამშრომლობა და გაზარდონ ინკლუზიური და მდგრადი ზრდის ხელშემწყობი ღონისძიებები. ანგარიშის დასკვნით ნაწილში რეკომენდირებულია სახელმწიფოებისა და კერძო სექტორის ინიციატივების გაძლიერება, რომ ეკონომიკურმა სისტემამ შეძლოს მომავალი შოკების უფრო ეფექტურად გადალახვა და მოქალაქეების კეთილდღეობის უზრუნველყოფა.
საბოლოოდ, 2025 წელი მსოფლიო ეკონომიკისთვის რჩება რთული, გაურკვეველი და უზუსტეს დონემდე დამოკიდებულია გლობალურ თანამშრომლობებსა და სწორ პოლიტიკურ რეაგირებაზე. IMF-ის შეფასებით, მაშტაბური რეფორმებისა და ინკლუზიური პოლიტიკის გარეშე, მსოფლიო ეკონომიკას გაუჭირდება მდგრადი და ჯანსაღი ზრდის უზრუნველყოფა უახლოეს წლებში.
წყარო: https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025
